บทว่า อนุสฺสรติ ความว่า ตามระลึกโดยลำดับชาติอย่างนี้ว่า ชาติหนึ่งบ้าง สองชาติบ้าง หรือได้แก่ระลึกถึงเนืองๆ คือเมื่อจิตโน้มไปแล้ว ย่อมระลึกในลำดับแห่งบริกรรม.

ศัพท์ว่า เสยฺยถีทํ เป็นนิบาตใช้ในอรรถที่แสดงถึงอาการที่ปรารภแล้ว.

ด้วยบทว่า เสยฺยถีทํ นั้นแหละ พระผู้มีพระภาคเจ้าเพื่อจะทรงแสดงอาการแห่งบุพเพนิวาสญาณนี้ที่ชื่อว่าเป็นอันพระโยคาวจรปรารภแล้ว จึงตรัสคำมีอาทิว่า เอกํปิ ชาตึ ดังนี้.

บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า เอกํปิ ชาตึ ได้แก่ ขันธสันดานแม้อันหนึ่ง ซึ่งมีปฏิสนธิเป็นมูล มีจุติเป็นปริโยสาน นับเนื่องแล้วในภพหนึ่ง แม้ในบทว่า เทฺวปิ ชาติโย เป็นต้น ก็มีนัยนี้.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๖,๗๐๗

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๐. ธรรมสูตร”