ตอบว่า ตัณหา. ความเกิดขึ้นแห่งตัณหา ชื่อว่าตัณหุปปาทะ. อธิบายว่า เป็นที่ตั้งแห่งตัณหา คือเป็นเหตุแห่งตัณหา.
บทว่า ยตฺถ ได้แก่ ในอารมณ์เหล่าใดที่เป็นนิมิต.
บทว่า อุปฺปชฺชมานา ได้แก่ มีปกติเกิดขึ้น ในบทว่า จีวรเหตุ๑- นี้ มีอธิบายว่า ตัณหาย่อมเกิดขึ้น เพราะเหตุแห่งจีวรว่า เราจักได้จีวรที่น่าชอบใจ. ____________________________ ๑- ที. ปา. เล่ม ๑๑/ข้อ ๒๓๗ องฺ. จตุกฺก. เล่ม ๒๑/ข้อ ๙
แม้ในบทที่เหลือก็มีนัยนี้แล.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที