ความโกรธนี้ก็พึงทราบว่าบังเกิดขึ้นแล้ว ด้วยอำนาจแห่งภูมิลัทธุปปันนะ อารัมมณาธิคคตุปปันนะ อวิกขัมภิตุปปันนะ และอสมูหตุปปันนะ.

ถามว่า เพราะเหตุไร?

ตอบว่า เพราะว่า บุคคลพึงกำจัดความโกรธนั้นด้วยวิธีอย่างนี้ ด้วยว่าบุคคลย่อมสามารถจะกำจัดความโกรธที่บังเกิดขึ้นแล้ว ซึ่งมีประเภทตามที่กล่าวมาอย่างนี้ ด้วยวินัยอย่างใดอย่างหนึ่งได้. ก็กิเลสชาตนี้ใด กล่าวคือวัตตมานะ ภุตวาปคตะ โอกาสคตะและสมุทาจาระ บังเกิดขึ้นแล้ว ความพยายามในกิเลสชาตนี้นั้นย่อมไม่มีผล และไม่สามารถจะบังเกิดขึ้นๆ ด้วยว่าความพยายามในกิเลสชาต (คือความโกรธ) ที่เป็นภุตวาปคตะ ชื่อว่าไม่มีผล เพราะกิเลสนั้นดับไปแล้ว ในระหว่างแห่งความพยายาม แม้ในความโกรธที่เป็นโอกาสคตะก็เหมือนกัน ความพยายามในกิเลสชาตที่เป็นวัตตมานุปปันนะและสมุทาจารุปปันนก็ไม่สามารถที่จะทำได้ เพราะความเศร้าหมองและความผ่องแผ้วไม่บังเกิดขึ้นพร้อมกัน.

ก็ในบทว่า วิเนติ นี้พึงทราบวินิจฉัยดังต่อไปนี้

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๖,๙๙๔

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. อุรคสูตร”