บทว่า โกธํ ได้แก่ ความอาฆาตที่เกิดขึ้นแต่อาฆาตวัตถุอย่างใดอย่างหนึ่งในบรรดาอาฆาตวัตถุ ๑๘ คือ อาฆาตวัตถุ ๙ อย่างที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ในพระสูตร โดยนัยว่า “ย่อมบังเกิดอาฆาตขึ้นว่า เขาได้ประพฤติความฉิบหายให้แก่เรา เป็นต้น” และอาฆาตวัตถุ ๙ อย่างซึ่งสำเร็จแล้วโดยนัยตรงกันข้ามกับอาฆาตวัตถุ ๙ อย่างแรกนั้นนั่นแลว่า เขาไม่ได้ประพฤติสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่เราเป็นต้น ๒๔- จึงรวมเป็นอาฆาตวัตถุ ๑๙ พร้อมกับอัฏฐานะมีตอและหนามตำเป็นต้น. ____________________________ ๒๔- ที. ปา. เล่ม ๑๑/ข้อ ๓๕๑ องฺ นวก. เล่ม ๒๓/ข้อ ๒๓๓
บทว่า วิสฏํ ได้แก่ ซ่านไป.
บทว่า สปฺปวิสํ ได้แก่ พิษงู.
คำว่า อิว เป็นคำอุปมา. ท่านกล่าวไว้อย่างนี้ว่า สปฺปวิสํว ก็เพราะลบอิอักษรออกเสีย.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที