อย่างอื่น.๓๑-

และว่า “มหาบพิตร โลกพร่องอยู่เป็นนิตย์ ไม่รู้จักอิ่ม เป็นทาสของตัณหา” ๓๒- ดังนี้ และด้วยคุณทั้งหลายมีศีลสังวรเป็นต้น มีประการดังที่ข้าพเจ้ากล่าวแล้ว แล้วตัดตัณหาไม่ให้เหลือด้วยอรหัตมรรค ภิกษุนั้นชื่อว่าย่อมละฝั่งในและฝั่งนอกได้ โดยประการทั้งปวง ในขณะนั้นนั่นเอง. ในที่สุดแห่งเทศนา พระภิกษุนั้นดำรงอยู่แล้วในพระอรหัต. ____________________________ ๓๐- ขุ. ชา. เล่ม ๒๕๒๗/ข้อ ๗๙๗ ๓๑- องฺ. จตุกฺก. เล่ม ๒๑/ข้อ ๙ ๓๒- ม. ม. เล่ม ๑๓/ข้อ ๔๕๐

มีคำถามว่า คาถาที่ว่า โย มานมูทพฺพธิ เป็นต้น มีเหตุบังเกิดขึ้นเป็นอย่างไร?

ตอบว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ในเมืองสาวัตถี ภิกษุรูปหนึ่งอยู่ที่ฝั่งแม่น้ำ คงเห็นสะพานไม้อ้อที่เขาทำไว้ที่กระแสน้ำอันมีน้ำน้อยในฤดูร้อน ถูกห้วงน้ำใหญ่ไหลในภายหลังพัดแล้ว ก็เกิดความสังเวชขึ้นว่า “สังขารทั้งหลายไม่เที่ยง” ได้ยืนอยู่แล้ว. พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบอัธยาศัยของท่าน จึงได้ทรงเปล่งโอภาสคาถานี้.