สัตว์ทั้งหลายเมาแล้วแล เพราะมานะใด ย่อมไปสู่ทุคติเป็นต้น. ๓๔- ____________________________ ๓๓- อภิ. วิ. เล่ม ๓๕/ข้อ ๘๘๖-๘๙๔ ๓๔- ขุ. อิติ. เล่ม ๒๕/ข้อ ๑๘๔

และด้วยศีลสังวรเป็นต้นมีประการดังที่ข้าพเจ้ากล่าวแล้ว ได้ทีละน้อยๆ ชื่อว่าถอนขึ้นซึ่งมานะอันเช่นกับสะพานไม้อ้อ เพราะความที่กิเลสทั้งหลายไม่มีกำลัง และมีกำลังทราม (และ) ถอนกิเลสที่เหลือด้วยอรหัตมรรคอันเช่นกับห้วงน้ำใหญ่ เพราะโลกุตรธรรมทั้งหลายมีกำลังยิ่งนัก เมื่อถอนขึ้นด้วยสามารถแห่งการละเสียไม่ให้เหลือ ชื่อว่าย่อมฆ่า (ซึ่งมานะ). ภิกษุนั้นชื่อว่าย่อมละฝั่งในและฝั่งนอกเสียได้ แม้โดยประการทั้งปวง ในขณะนั้นนั่นเอง. ในที่สุดแห่งเทศนา ภิกษุนั้นดำรงอยู่แล้วในพระอรหัต.

มีคำถามว่า คาถาที่ว่า โย นาชฺฌคมา เป็นต้น มีเหตุเกิดขึ้นเป็นอย่างไร?

ตอบว่า การเกิดขึ้นแห่งคาถานี้ และแห่งคาถา ๑๒ คาถาเหล่าอื่นซึ่งต่อจากนี้ ก็เป็นเช่นเดียวกันนั่นเองคือ :-