พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงอะไรด้วยบทนี้

พระองค์ทรงแสดงว่า ดูก่อนพราหมณ์ เมื่อพืชอันท่านหว่านแล้ว ถ้ามีฝนก็เป็นการดี ถ้าไม่มีฝน แม้น้ำอันท่านจะต้องให้ฉันใด เมื่องอนไถคือหิริ แอกและไถคือปัญญา เราทำรวมกันกับเชือกคือใจ เทียมโคพลิพัทคือความเพียร แทงด้วยปฏักคือสติ หว่านพืชคือศรัทธา ในนาคือจิตสันดานของตน ชื่อว่าความไม่มีฝนไม่มี.

ก็ตบะ คือความเพียรติดต่อสม่ำเสมอของเรานี้เป็นฝน. ชื่อว่าปัญญา เพราะอรรถวิเคราะห์ว่าเป็นเครื่องรู้ชัดของบุคคล หรือบุคคลย่อมรู้เอง. ปัญญานั้นมีหลายอย่างต่างโดยกามาวจรเป็นต้น. ก็มรรคปัญญาพร้อมกับวิปัสสนา ทรงพระประสงค์เอาในคาถานี้.

บทว่า ยุคนงฺคลํ ได้แก่ แอกและไถ ชื่อว่า ยุคนงฺคลํ แปลว่า แอกและไถ.