ในบทว่า โยคกฺเขมาธิวาหนํ นี้ นิพพานเรียกว่าเกษมจากโยคะ เพราะนิพพานเป็นธรรมเกษมจากโยคะทั้งหลาย. นิพพานนั้นชื่อว่าอธิวาหนะ เพราะอรรถวิเคราะห์ว่าอันบุคคลบรรลุแล้วย่อมนำไป หรือย่อมถูกนำไปเฉพาะหน้า การนำไปถึงแดนเกษมจากโยคะ ชื่อว่า โยคกฺเขมาธิวาหนํ.

พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงอะไรด้วยบทนั้น

ทรงแสดงว่า ไถนำธุระไปเพื่อธุระของท่าน ย่อมนำไปเฉพาะหน้าสู่ทิศตะวันออก หรือทิศใดทิศหนึ่งในทิศทั้งหลายมีทิศตะวันตกเป็นต้นฉันใด ความเพียรของเราก็ฉันนั้น นำธุระไปเพื่อธุระ คือนำไปเฉพาะพระนิพพาน และเมื่อนำไปอย่างนี้ ชื่อว่าไม่หวนกลับมา ไถของท่านเมื่อนำไป ชื่อว่านำธุระไปเพื่อธุระ คือถึงที่สุดนาแล้วกลับมาอีกฉันใด ความเพียรของเรา ชื่อว่าไม่หวนกลับมา จำเดิมแต่พระพุทธเจ้าพระนามว่าทีปังกร ฉันนั้น.

อีกอย่างหนึ่ง เพราะกิเลสทั้งหลายอันมรรคนั้นๆ ละแล้วไม่พึงละอีก ดุจหญ้าทั้งหลายอันไถของท่านตัดแล้ว พึงตัดในสมัยอื่นแม้อีก แม้เพราะฉะนั้น ความเพียรนั่นเมื่อละกิเลสทั้งหลายอันเห็นแล้ว อันไถแล้วด้วยอำนาจแห่งปฐมมรรค ละซึ่งกิเลสทั้งหลายอันหยาบด้วยอำนาจมรรคที่สอง ละซึ่งกิเลสทั้งหลายอันสหรคตด้วยอำนาจมรรคที่สาม ละซึ่งกิเลสทั้งหมดด้วยอำนาจแห่งมรรคที่สี่ ชื่อว่าไม่หวนกลับมา.