ในเพราะความอัศจรรย์ ในเพราะความรื่นเริง

ในเพราะความโศก และในเพราะความเลื่อมใส.

อีกอย่างหนึ่ง บทว่า อภิกฺกนฺตํ ได้แก่ น่าใคร่นัก น่าปรารถนานัก น่าพอใจนัก. มีอธิบายว่าดีอย่างยิ่ง. ในการชมเชยนี้ พราหมณ์ชมเชยเทศนาด้วยอภิกกันตศัพท์หนึ่ง ชมเชยความเลื่อมใสของตนด้วยอภิกกันตศัพท์หนึ่ง. ก็อธิบายในอภิกกันตศัพท์นั่นดังนี้ ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ ภาษิตของพระองค์ คือพระธรรมเทศนาของพระโคดมผู้เจริญแจ่มแจ้งนัก ภาษิตของพระองค์ คือความเลื่อมใสของข้าพระองค์ เพราะอาศัยพระธรรมเทศนาของพระโคดมผู้เจริญแจ่มแจ้งนัก หรือชมเชยพระดำรัสของพระผู้มีพระภาคเจ้านั่นแล หมายถึงประโยชน์อย่างละ ๒ อย่างคือ พระดำรัสของพระโคดมผู้เจริญ แจ่มแจ้งนักเพราะยังโทสะให้พินาศ แจ่มแจ้งนักเพราะบรรลุคุณ.

อนึ่ง ผู้ศึกษาพึงประกอบด้วยบททั้งหลายอย่างนี้ว่า เพราะให้เกิดศรัทธา เพราะให้เกิดปัญญา, เพราะมีอรรถ เพราะมีพยัญชนะ, เพราะบทตื้น เพราะอรรถลึก, เพราะไพเราะหู เพราะถึงใจ, เพราะไม่ยกตน เพราะไม่ข่มผู้อื่น, เพราะเย็นด้วยศีล เพราะผ่องแผ้วด้วยปัญญา, เพราะในทางอันพึงรื่นรมย์ เพราะกำจัดความมัวเมา, เพราะนอนเป็นสุข เพราะประโยชน์เกื้อกูลที่ต้องพิจารณา เป็นต้น แม้นอกนี้จากนั้น ชมเชยเทศนาเท่านั้นด้วยอุปมา ๔ ข้อ.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๗,๕๑๓

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. กสิภารทวาชสูตร”