ก็บัณฑิตพึงทราบวินิจฉัยในบทว่า เอโก วูปกฏฺโฐ เป็นต้น

ท่านพระภารทวาชะอยู่ผู้เดียวด้วยกายวิเวก หลีกออกจากหมู่ด้วยจิตวิเวก ไม่ประมาทด้วยการไม่ปล่อยสติในกรรมฐาน มีความเพียรด้วยความเพียรกล่าวคือความเพียรทางกายและทางจิต มีใจเด็ดเดี่ยว ด้วยความไม่เห็นแก่กายและชีวิต อยู่ด้วยการเปลี่ยนอิริยาบถอย่างหนึ่ง.

บทว่า นจิรสฺเสว กล่าวมุ่งถึงบรรพชา.

บทว่า กุลปุตฺตา ได้แก่ กุลบุตร ๒ อย่าง คือ ชาติกุลบุตร ๑ อาจารกุลบุตร ๑.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๗,๕๑๘

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. กสิภารทวาชสูตร”