อนึ่ง กุลบุตรผู้ฉลาดในประโยชน์ก็มี กุลบุตรผู้ฉลาดในสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์ก็มี.

ในกุลบุตร ๒ พวกนั้น กุลบุตรใดบวชในศาสนานี้แล้ว ย่อมไม่ประกอบตนโดยชอบ เป็นผู้มีศีลขาด สำเร็จการเลี้ยงชีวิต โดยอาศัยอเนสนา ๒๑ อย่าง คือ ให้ไม้ไผ่ ให้ใบ ให้ดอกไม้ ให้ผลไม้ ให้ไม้สีฟัน ให้น้ำล้างหน้า ให้เครื่องอาบ ให้จุณ ให้ดินเหนียว พูดยกยอเพื่อต้องการให้เขารัก พูดทีเล่นทีจริงเสมอด้วยแกงถั่ว การเป็นคนรับเลี้ยงเด็ก การรับใช้ฆราวาส การทำเวชกรรม การทำทูตกรรม การไปอย่างผู้ต่ำทราม การให้อาหารเพื่อหวังลาภ การทำนายพื้นที่ การทำนายฤกษ์ การดูอวัยวะและเที่ยวไปในอโคจร ๖ อย่าง คือ หญิงแพศยา หญิงม่าย หญิงสาวทึนทึก บัณเฑาะก์ ภิกษุณี และร้านสุรา และอยู่คลุกคลีด้วยพระราชา มหาอำมาตย์ของพระราชา เดียรถีย์สาวกของเดียรถีย์ การคลุกคลีด้วยคฤหัสถ์ที่ไม่สมควร ก็หรีอย่อมเสพคบ เข้าไปหาตระกูลทั้งหลายที่ไม่มีศรัทธา ไม่เลื่อมใส ด่าบริภาษ ใคร่ความฉิบหาย ใคร่ต่อสิ่งที่ไม่ใช่ประโยชน์เกื้อกูล ความไม่ผาสุกและความไม่เกษมจากโยคะแก่ภิกษุทั้งหลาย ฯลฯ อุบาสิกาทั้งหลาย. กุลบุตรนี้ ชื่อว่า ผู้ฉลาดในสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์.

ส่วนกุลบุตรใดบวชในศาสนานี้แล้ว ประกอบตนโดยชอบ ละอเนสนา เป็นผู้ใคร่เพื่อดำรงอยู่ในจตุปาริสุทธิศีล บำเพ็ญปาฏิโมกขสังวรด้วยศรัทธาเป็นหลัก บำเพ็ญอินทริยสังวรด้วยสติเป็นหลัก บำเพ็ญอาชีวปาริสุทธิ์ด้วยวิริยะเป็นหลัก บำเพ็ญปัจจยปฏิเสวนาด้วยปัญญาเป็นหลัก. กุลบุตรนี้ ชื่อว่า ผู้ฉลาดในประโยชน์.

หรือ กุลบุตรใดชำระปาฏิโมกขสังวรด้วยอำนาจแห่งการชำระอาบัติ ๗ กอง อินทริยสังวรด้วยอำนาจแห่งความไม่เกิดขึ้นแห่งอุปกิเลสทั้งหลายมีอภิชฌาเป็นต้นในอารมณ์ที่มากระทบในทวารทั้งหก ชำระอาชีวปาริสุทธิ์ด้วยการคบพระพุทธเจ้า อนุพุทธสาวกและบุรุษผู้เป็นบัณฑิตที่ผู้รู้สรรเสริญแล้วด้วยอำนาจแห่งการงดเว้นอเนสนา ชำระปัจจยปฏิเสวนะด้วยอำนาจแห่งการพิจารณาตามที่กล่าวแล้ว และชำระสัมปชัญญะด้วยอำนาจแห่งการพิจารณาสิ่งที่มีประโยชน์เป็นต้นในการเปลี่ยนอิริยาบถทั้งสี่. กุลบุตรแม้นี้ ชื่อว่า ผู้ฉลาดในประโยชน์.