ชื่อว่าไม่สะดุ้งหวาด เพราะไม่เข้าถึงการผิดปกติในเพราะโลกธรรมทั้งแปด หรือเพราะไม่มีความสะดุ้งหวาด ในเพราะเสนาสนะที่สงัด เหมือนราชสีห์ไม่สะดุ้งหวาดในเพราะเสียงมีเสียงกลองเป็นต้น. ไม่ข้องอยู่ในข่าย คือตัณหาและทิฏฐิด้วยมรรคทั้งสี่ เหมือนลมไม่ข้องอยู่ในตาข่ายอันต่างด้วยตาข่ายที่ทำด้วยด้ายเป็นต้น. ชื่อว่าไม่ติดอยู่กับโลก เพราะละได้แล้วซึ่งความติด คือตัณหาและทิฏฐิ อันเป็นเหตุให้สัตว์ทั้งหลายติดอยู่กับโลก ดุจดอกปทุมแม้เกิดในโลกแต่ไม่ติดอยู่กับน้ำ. ชื่อว่าเป็นผู้นำด้วยมรรคนั้น เพราะยังมรรคให้ถึงนิพพานให้เกิดขึ้นแล้ว. ชื่อว่าไม่ใช่ผู้ที่ใครๆ อื่นจะพึงนำไปได้ เพราะความที่พระองค์ทรงแสดงมรรคแก่เทวดาและมนุษย์เหล่าอื่น แต่พระองค์ไม่มีใครๆ อื่นที่จะพึงแสดงมรรคนำไปได้ นักปราชญ์ย่อมประกาศแม้ผู้นั้นว่าเป็นมุนี. พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงประกาศพระองค์ให้แจ่มแจ้งดังพรรณนามานี้.

บทที่เหลือในคาถานี้ มีนัยกล่าวแล้วนั่นแล.

คาถาว่า โย โอคหเณ ดังนี้ มีอุบัติอย่างไร?

พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงตรัสรู้เองโดยเฉพาะครั้งแรก ทรงมีลาภสักการะใหญ่ให้เป็นไปแล้ว ไม่มีปริมาณเพราะอาศัยพระอภินีหารคุณอันต่างด้วยบารมี ๑๐ อุปปารมี ๑๐ ปรมัตถบารมี ๑๐ ที่ทรงบำเพ็ญตลอดสี่อสงไขยและแสนกัป พระคุณที่ทรงบำเพ็ญบารมีทั้งหลายแล้วทรงอุบัติในดุสิตภพ พระคุณที่ประทับอยู่ในดุสิตภพนั้น พระมหาวิโลกนคุณ การก้าวลงสู่พระครรภ์ การอยู่ในพระครรภ์ การเสด็จออกจากพระครรภ์ การย่างพระบาท การทรงแลดูทิศ การบันลือดุจพรหม การออกมหาภิเนษกรมณ์ มหาปธาน การตรัสรู้ การประกาศพระธรรมจักร มรรคญาณสี่ ญาณที่ไม่หวั่นไหวในปริญญาแปด *- ทศพลญาณ ญาณกำหนดคติห้า พุทธญาณ ๑๔ อย่าง คืออสาธารณญาณ ๖ อย่าง พุทธญาณอันไม่ทั่วไปแก่สาวก ๘ อย่าง ญาณกำหนดพุทธคุณ ๑๘ อย่าง ปัจจเวกขณญาณ ๑๙ อย่าง พระคุณตั้งแสนมีญาณวัตถุ ๗๗ อย่างเป็นต้น. ____________________________ *- ยุ. ปริสาสุ