ผู้ใดไม่หมกมุ่นด้วยราคะในความเป็นหนุ่มของตนหรือของคนอื่นอะไรๆ อย่างนี้ว่า เรายังหนุ่ม หรือหญิงนี้ยังสาว เราจะเสพกามก่อน ก็ปราศจากความยินดีในเมถุนอย่างเดียวเท่านั้น ก็หามิได้ โดยที่แท้งดเว้นแล้วจากความเมาอันต่างด้วยความเมาเพราะชาติเป็นต้น และแม้จากความประมาท กล่าวคือการปล่อยสติในกามคุณห้า เพราะความเป็นผู้งดเว้นแล้วจากความเมาและความประมาท และหลุดพ้นจากเครื่องผูกคือกิเลสทั้งปวงอย่างนี้.

หรือคนหนึ่งเป็นผู้งดเว้นแล้วด้วยวิรัติแม้เป็นโลกิยะฉันใด ผู้นี้หาเป็นฉันนั้นไม่ ก็หลุดพ้นแล้ว งดเว้นแล้วอย่างไร. อธิบายว่า งดเว้นแล้วด้วยวิรัติอันเป็นโลกุตระ เพราะความที่ภิกษุนี้เป็นผู้หลุดพ้นแล้วจากเครื่องผูกคือกิเลสทั้งปวง.

บทว่า ตํ วาปิ ธีรา ความว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงว่า นักปราชญ์ทั้งหลายเท่านั้น ย่อมประกาศแม้ผู้นั้นว่าเป็นมุนี ก็ท่านทั้งหลายไม่พึงว่ากล่าวภิกษุนั้น ด้วยเหตุนั้น ท่านทั้งหลายจงกล่าวภิกษุนั้น (ว่าเป็นมุนี) อย่างนี้แล.

คาถาว่า อญฺญาย โลกํ ดังนี้ มีอุบัติอย่างไร?