ขุ. มหา. เล่ม ๒๙/ข้อ ๔๙
บทว่า ตญฺจ ทุกฺเขน สํยุตฺตํ ชีวิตประกอบด้วยทุกข์.
ความว่า ชีวิตนั้นไม่มีเครื่องหมาย ใครๆ รู้ไม่ได้อย่างนี้ ทั้งลำบากทั้งน้อยและประกอบด้วยทุกข์อันเป็นทุกข์เกิดจากการสัมผัสหนาวร้อน เหลือบและยุงเป็นต้น เกิดจากความหิวกระหาย เกิดจากทุกข์ประจำสังขารและเกิดจากทุกข์คือความปรวนแปร.
พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้อย่างไร.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที