พึงทราบวินิจฉัยในคาถาที่ ๑๐.

บทว่า ชิคึสโต ได้แก่ ปรารถนาค้นคว้า แสวงหา. ท่านอธิบายว่า เข้าไปตรวจตรา. บทว่า โส ลกฺขณมนฺตปารคู เรียนจบลักษณะมนต์ คือพระฤาษีนั้นถึงฝั่งแห่งลักษณะและแห่งเวททั้งหลาย. บทว่า อนุตฺตรายํ คือ พระกุมารนี้ไม่มีผู้อื่นยิ่งกว่า.

นัยว่า อสิตฤษีนั้นเห็นจักรที่ฝ่าพระบาทของพระมหาสัตว์อยู่เฉพาะหน้าของตน จึงตรวจตราดูพระลักษณะที่เหลือโดยทำนองนั้น ครั้นเห็นความสมบูรณ์แห่งพระลักษณะทั้งหมด ก็รู้ว่าพระกุมารนี้จักเป็นพระพุทธเจ้าแน่นอน จึงกล่าวอย่างนี้.

พึงทราบวินิจฉัยในคาถาที่ ๑๑.