๘. ปาฏลิคามิยวคฺค

๑. ปฐมนิพฺพานปฏิสํยุตฺตสุตฺตวณฺณนา

[๗๑] ปาฏลิคามิยวคฺคสฺส ปฐเม นิพฺพานปฏิสํยุตฺตายาติ อมตธาตุสนฺนิสฺสิตาย อสงฺขตาย ธาตุยา ปเวทนวเสน ปวตฺตาย. ธมฺมิยา กถายาติ ธมฺมเทสนาย. สนฺทสฺเสตีติ สภาวสรสลกฺขณโต นิพฺพานํ ทสฺเสติ. สมาทเปตีติ ตเมว อตฺถํ เต ภิกฺขู คณฺหาเปติ. สมุตฺเตเชตีติ ตทตฺถคฺคหเณ อุสฺสาหํ ชเนนฺโต เตเชติ โชเตติ. สมฺปหํเสตีติ นิพฺพานคุเณหิ สมฺมเทว สพฺพปฺปกาเรหิ โตเสติ.

อถ วา สนฺทสฺเสตีติ "โส สพฺพสงฺขารสมโถ สพฺพูปธิปฏินิสฺสคฺโค ตณฺหกฺขโย วิราโค นิโรโธ"ติอาทินา ๑- นเยเนว สพฺพถา ๒- เตน เตน ปริยาเยน เตสํ เตสํ อชฺฌาสยานุรูปํ สมฺมา ทสฺเสติ. สมาทเปตีติ "อิมินา อริยมคฺเคน ตํ อธิคนฺตพฺพนฺ"ติ อธิคมปฏิปทาย สทฺธึ ตตฺถ ภิกฺขู นินฺนโปณปพฺภาเร กโรนฺโต สมฺมา อาทเปติ คณฺหาเปติ. สมุตฺเตเชตีติ เอตํ ทุกฺกรํ ทุรภิสมฺภวนฺติ "มา สมฺมาปฏิปตฺติยํ ปมาทํ อนฺตราโวสานํ อาปชฺชถ, อุปนิสฺสยสมฺปนฺนสฺส วีริยวโต นยิทํ ทุกฺกรํ, ตสฺมา สีลวิสุทฺธิอาทิวิสุทฺธิปฏิปทาย อุฏฺฐหถ ฆฏยถ วายมถา"ติ ๓- นิพฺพานาธิคมาย อุสฺสาเหติ, ตตฺถ วา จิตฺตํ โวทเปติ. สมฺปหํเสตีติ "มทนิมฺมทโน ปิปาสวินโย อาลยสมุคฺฆาโต"ติ, ๔- ราคกฺขโย โทสกฺขโย โมหกฺขโยติ, ๕- อสงฺขตนฺติ, ๖- อมตํ สนฺตนฺติอาทินา ๗- จ อเนกปริยาเยน ๘-