๕. พาลวรรค

๕. พาลวคฺควณฺณนา

๑. อญฺญตรปุริสวตฺถุ. (๔๕)

"ทีฆา ชาครโต รตฺตีติ อิมํ ธมฺมเทสนํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต ปเสนทิโกสลญฺเจว อญฺญตรญฺจ ปุริสํ อารพฺภ กเถสิ.

ราชา กิร ปเสนทิโกสโล เอกสฺมึ ฉณทิวเส อลงฺกตปฺปฏิยตฺตํ สพฺพเสตํ เอกํ ปุณฺฑรีกํ นาม หตฺถึ อารุยฺห มหนฺเตน ราชานุภาเวน นครํ ปทกฺขิณํ กโรติ. อุสฺสารณาย วตฺตมานาย, เลฑฺฑุทณฺฑาทีหิ โปถิยมาโน มหาชโน ปลายนฺโต คีวํ ปริวตฺเตตฺวาปิ โอโลเกติเยว. ราชูนํ กิร สุทินฺนทานสฺเสตํ ผลํ. อญฺญตรสฺสาปิ ทุคฺคตปุริสสฺส ภริยา สตฺตภูมิกสฺส ปาสาทสฺส อุปริมตเล ฐิตา เอกํ วาตปานสฺส กวาฏํ วิวริตฺวา ราชานํ โอโลเกตฺวาว อปคจฺฉิ. รญฺโญ ปุณฺณจนฺโท วลาหกนฺตรํ ปวิฏฺโฐ วิย อุปฏฺฐาสิ. โส ตสฺสา ปฏิพทฺธจิตฺโต หตฺถิกฺขนฺธโต ปตนาการปฺปตฺโต วิย หุตฺวา ขิปฺปํ นครํ ปทกฺขิณํ กตฺวา อนฺเตปุรํ ปวิสิตฺวา เอกํ วิสฺสาสิกํ อมจฺจํ อาห "อสุกฏฺฐาเน เต มยา โอโลกิตปาสาโท ทิฏฺโฐติ. "อาม เทวาติ. "ตตฺเถกํ อิตฺถึ อทฺทสาติ. "อทฺทสํ เทวาติ. "คจฺฉ, ตสฺสา สสฺสามิกอสฺสามิกภาวํ ชานาหีติ. โส คนฺตฺวา ตสฺสา สสฺสามิกภาวํ ญตฺวา อาคนฺตฺวา รญฺโญ "สสฺสามิกาติ อาโรเจสิ. อถ รญฺญา "เตนหิ ตสฺสา สามิกํ ปกฺโกสาหีติ วุตฺเต, โส คนฺตฺวา "เอหิ โภ, ราชา ตํ ปกฺโกสตีติ อาห. โส "ภริยํ เม นิสฺสาย ภเยน อุปฺปนฺเนน ภวิตพฺพนฺติ จินฺเตตฺวา รญฺโญ อาณํ ปฏิพาหิตุํ อสกฺโกนฺโต คนฺตฺวา ราชานํ วนฺทิตฺวา อฏฺฐาสิ. อถ นํ ราชา "มํ อุปฏฺฐาหีติ อาห. "อลํ เทว, อหํ อตฺตโน กมฺมํ กตฺวา ตุมฺหากํ สุงฺกํ ททามิ, สา เอว เม ชีวิกา โหตูติ. "ตว สุงฺเกน มยฺหํ อตฺโถ นตฺถิ, อชฺชโต ปฏฺฐาย มํ อุปฏฺฐาหีติ ตสฺส ผลกญฺจ อาวุธญฺจ ทาเปสิ. เอวํ กิรสฺส อโหสิ "กญฺจิเทวสฺส โทสํ อาโรเปตฺวา ฆาเตตฺวา ภริยํ คณฺหิสฺสามีติ. อถ นํ โส มรณภยภีโต อปฺปมตฺโต หุตฺวา อุปฏฺฐาสิ. ราชา ตสฺส วิวรํ อปสฺสนฺโต, กามปริฬาเห วฑฺฒนฺเต ๑-, "เอกมสฺส โทสํ อาโรเปตฺวา ราชาณํ กริสฺสามีติ ตํ ปกฺโกสาเปตฺวา เอวมาห "อมฺโภ อิโต ปญฺจโยชนมตฺถเก นทิยา อสุกฏฺฐานํ นาม คนฺตฺวา สายํ มม นหานเวลาย กุมุทุปฺปลานิ เจว อรุณวตีมตฺติกญฺจ อาหร, สเจ ตสฺมึ ขเณ นาคจฺเฉยฺยาสิ, อาณํ เต กริสฺสามีติ. เสวโก กิร จตูหิปิ ทาเสหิ กิลิฏฺฐตโร. ธนกฺกีตาทโย หิ ทาสา "สีสํ เม รุชฺชติ, ปิฏฺฐิ เม รุชฺชตีติ วตฺวา อจฺฉิตุํ ลภนฺติ. เสวกสฺเสตํ นตฺถิ, อาณตฺตกมฺมํ กาตุเมว วฏฺฏติ; ตสฺมา โส "อวสฺสํ มยา คนฺตพฺพํ, กุมุทุปฺปเลหิ สทฺธึ อรุณวตีมตฺติกา นาม นาคภวเน อุปฺปชฺชติ, อหํ กุหึ ลภิสฺสามีติ จินฺเตนฺโต มรณภยภีโต เคหํ คนฺตฺวา "ภทฺเท นิฏฺฐิตํ เม ภตฺตนฺติ อาห. "อุทฺธนมตฺถเก สามีติ. โส ยาว ภตฺตํ โอตรติ, ตาว สนฺธาเรตุํ อสกฺโกนฺโต อุฬุงฺเกน กญฺชิกํ

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๘๙๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. พาลวรรค”