๒. เทสนาสุตฺตวณฺณนา

[๓๙] ทุติเย ปริยาเยนาติ เอตฺถ ปริยายสทฺโท "มธุปิณฺฑิกปริยาโยเตฺวว นํ ธาเรหี"ติอาทีสุ ๑- เทสนายํ อาคโต. "อตฺถิ เขฺวส พฺราหฺมณ ปริยาโย, เยน มํ ปริยาเยน สมฺมา วทมาโน วเทยฺย อกิริยวาโท สมโณ โคตโม"ติอาทีสุ ๒- การเณ. "กสฺส นุ โข อานนฺท อชฺช ปริยาโย ภิกฺขุนิโย โอวทิตุนฺ"ติอาทีสุ ๓- วาเร. อิธ ปน วาเรปิ การเณปิ วฏฺฏติ, ตสฺมา ภิกฺขเว ตถาคตสฺส เทฺว ธมฺมเทสนา ยถารหํ การเณน ภวนฺติ วาเรน วาติ อยเมตฺถ อตฺโถ. ภควา หิ เวเนยฺยชฺฌาสยานุรูปํ กทาจิ "อิเม ธมฺมา กุสลา, อิเม อกุสลา. อิเม สาวชฺชา, อิเม อนวชฺชา. อิเม เสวิตพฺพา, อิเม น เสวิตพฺพา"ติอาทินา กุสลากุสลธมฺเม วิภชนฺโต กุสลธมฺเมหิ อกุสลธมฺเม อสงฺกรโต ปญฺญาเปนฺโต "ปาปํ ปาปกโต ปสฺสถา"ติ ธมฺมํ เทเสติ. กทาจิ "ปาณาติปาโต ภิกฺขเว อาเสวิโต ภาวิโต พหุลีกโต นิรยสํวตฺตนิโก ติรจฺฉานโยนิสํวตฺตนิโก ปิตฺติวิสยสํวตฺตนิโก, โย สพฺพลหุโก ปาณาติปาโต, โส อปฺปายุกสํวตฺตนิโก"ติอาทินา ๔- อาทีนวํ ปกาเสนฺโต ปาปโต นิพฺพิทาทีหิ นิโยเชนฺโต "นิพฺพินฺทถ วิรชฺชถา"ติ ธมฺมํ เทเสติ.

ภวนฺตีติ โหนฺติ ปวตฺตนฺติ. ปาปํ ปาปกโต ปสฺสถาติ สพฺพํ ปาปธมฺมํ ทิฏฺเฐว ธมฺเม อายติญฺจ อหิตทุกฺขาวหโต ลามกโต ปสฺสถ. ตตฺถ นิพฺพินฺทถาติ ตสฺมึ ปาปธมฺเม "อจฺจนฺตภาวโต ลามกฏฺเฐน ปาปํ, อโกสลฺลสมฺภูตฏฺเฐน อกุสลํ, ปกติปภสฺสรสฺส ปสนฺนสฺส จ จิตฺตสฺส ปภสฺสราทิภาววินาสนโต สงฺกิเลสิกํ, ปุนปฺปุนํ ภวทุกฺขนิพฺพตฺตนโต โปโนพฺภวิกํ, สเหว ทรเถหิ ปริฬาเหหิ สํวตฺตนโต สทรถํ, ทุกฺขสฺเสว วิปจฺจนโต ทุกฺขวิปากํ, อปริมาณมฺปิ