๘. สหสฺสวคฺควณฺณนา

๑. ตมฺพทาฐิกโจรฆาตกวตฺถุ. (๘๑)

"สหสฺสมปิ เจ วาจาติ อิมํ ธมฺมเทสนํ สตฺถา เวฬุวเน วิหรนฺโต ตมฺพทาฐิกโจรฆาตกํ อารพฺภ กเถสิ.

เอกูนปญฺจสตา กิร โจรา คามฆาตกาทีนิ กโรนฺตา ชีวิตํ กปฺเปสุํ. อเถโก ปุริโส นิพฺพิทฺธปิงฺคโล ตมฺพทาฐิโก เตสํ สนฺติกํ คนฺตฺวา "อหํปิ ตุมฺเหหิ สทฺธึ ชีวิสฺสามีติ อาห. อถ นํ โจรเชฏฺฐกสฺส ทสฺเสตฺวา "อยํปิ อมฺหากํ สนฺติเก วสิตุํ อิจฺฉตีติ อาหํสุ. อถ นํ โจรเชฏฺฐโก โอโลเกตฺวา "อยํ มาตุ ถนํ ฉินฺทิตฺวา ปิตุ วา คลโลหิตํ นีหริตฺวา ขาทนสมตฺโถ อติกกฺขโฬติ จินฺเตตฺวา "นตฺเถตสฺส อมฺหากํ สนฺติเก วสนกิจฺจนฺติ ปฏิกฺขิปิ. โส เอวํ ปฏิกฺขิตฺโตปิ อคนฺตฺวา เอกนฺตสฺเสว อนฺเตวาสิกํ อุปฏฺฐหนฺโต อาราเธสิ. โส ตํ อาทาย โจรเชฏฺฐกํ อุปสงฺกมิตฺวา "สามิ ภทฺทโก เอส อมฺหากํ อุปการโก, สงฺคณฺหถ นนฺติ ยาจิตฺวา โจรเชฏฺฐกํ ปฏิจฺฉาเปสิ. อเถกทิวสํ นาครา ราชปุริเสหิ สทฺธึ เอกโต หุตฺวา เต โจเร คเหตฺวา วินิจฺฉยามจฺจานํ สนฺติกํ นยึสุ. อมจฺจา เตสํ ผรสุนา สีสจฺเฉทํ อาณาเปสุํ. ตโต "โก นุ โข อิเม มาเรสฺสตีติ ปริเยสนฺตา เต มาเรตุํ อิจฺฉนฺตํ กญฺจิ อทิสฺวา โจรเชฏฺฐกํ อาหํสุ "ตฺวํ อิเม มาเรตฺวา ชีวิตญฺเจว ลภิสฺสสิ สมฺมานญฺจ, มาเรหิ เนติ. โสปิ อตฺตานํ นิสฺสาย วสิตตฺตา มาเรตุํ น อิจฺฉิ. เอเตนุปาเยน เอกูนปญฺจสเต ปุจฺฉึสุ. สพฺเพปิ น อิจฺฉึสุ. สพฺพปจฺฉา ตํ นิพฺพิทฺธปิงฺคลํ ตมฺพทาฐิกํ ปุจฺฉึสุ. โส "สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา เต สพฺเพปิ มาเรตฺวา ชีวิตญฺเจว สมฺมานญฺจ ลภิ. เอเตนุปาเยน นครสฺส ทกฺขิณทิสโตปิ ปญฺจ โจรสตานิ อาเนตฺวา อมจฺจานํ ทสฺเสตฺวา, เตหิ เตสํ สีสจฺเฉเท อาณตฺเต, โจรเชฏฺฐกํ อาทึ กตฺวา ปุจฺฉนฺตา กญฺจิ มาเรตุํ อิจฺฉนฺตํ อทิสฺวา "ปุริมทิวเส เอโก ปุริโส ปญฺจสเต โจเร มาเรสิ, กหนฺนุ โข เอโสติ, "อสุกฏฺฐาเน อมฺเหหิ ทิฏฺโฐติ วุตฺเต, ตํ ปกฺโกสาเปตฺวา "อิเม มาเรหิ, สมฺมานํ ลจฺฉสีติ อาณาเปสุํ. โส "สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา เตปิ มาเรตฺวา สมฺมานํ ลภิ. อถ เต "ภทฺทโก อยํ ปุริโส, นิพทฺธํ โจรฆาตกเมเวตํ กริสฺสามาติ มนฺเตตฺวา ตสฺส ตํ ฐานนฺตรํ ทตฺวา สมฺมานํ กรึสุ. โส ปจฺฉิมทิสโตปิ อุตฺตรทิสโตปิ อานีเต ปญฺจสเต ปญฺจสเต โจเร ฆาเตสิเยว. เอวํ จตูหิ ทิสาหิ อานีตานิ เทฺว สหสฺสานิ มาเรตฺวา ตโต ปฏฺฐาย เทวสิกํ "เอกํ เทฺวติ อานีตานีเต มนุสฺเส มาเรนฺโต ปญฺจปณฺณาส สํวจฺฉรานิ โจรฆาตกกมฺมํ อกาสิ. โส มหลฺลกกาเล เอกปฺปหาเรน สีสํ ฉินฺทิตุํ น สกฺโกติ, เทฺว ตโย วาเร ปหรนฺโต มนุสฺเส กิลเมติ. นาครา จินฺตยึสุ "อญฺโญปิ โจรฆาตโก อุปฺปชฺชิสฺสติ, อยํ อติวิย มนุสฺเส กิลเมติ, กึ อิมินาติ, ตสฺส ตํ ฐานนฺตรํ หรึสุ. โส ปุพฺเพ โจรฆาตกกมฺมํ กโรนฺโต "อหตสาฏเก นิวาเสตุํ นวสปฺปินา สงฺขตํ ขีรยาคุํ ปาตุํ สุมนปุปฺผานิ ปิลนฺธิตุํ คนฺเธหิ ๑- วิลิมฺปิตุนฺติ อิมานิ จตฺตาริ น ลภิ. โส ฐานา จาวิตทิวเส "ขีรยาคุํ เม ปจถาติ วตฺวา อหตวตฺถสุมนมาลาวิเลปนานิ คาหาเปตฺวา นทึ คนฺตฺวา นหาตฺวา อหตวตฺถานิ นิวาเสตฺวา มาลา ปิลนฺธิตฺวา คนฺเธหิ อนุลิตฺตคตฺโต เคหํ อาคนฺตฺวา นิสีทิ. อถสฺส นวสปฺปิสงฺขตขีรยาคุํ ปุรโต ฐเปตฺวา หตฺถโธวโนทกํ อาหรึสุ.