๑๒. อตฺตวคฺควณฺณนา

๑. โพธิราชกุมารวตฺถุ. (๑๒๗)

"อตฺตานญฺเจติ อิมํ ธมฺมเทสนํ สตฺถา เภสกฬาวเน วิหรนฺโต โพธิราชกุมารํ อารพฺภ กเถสิ.

โส กิร ปฐวีตเล อญฺเญหิ ปาสาเทหิ อสทิสรูปํ อากาเส อุปฺปตมานํ วิย โกกนทนฺนาม ปาสาทํ กาเรตฺวา วฑฺฒกึ ปุจฺฉิ "กึ ตยา อญฺญตฺถาปิ เอวรูโป ปาสาโท กตปุพฺโพ, อุทาหุ ปฐมสิปฺปเมว เต อิทนฺติ. "ปฐมสิปฺปเมว เทวาติ วุตฺเต, โส จินฺเตสิ "สเจ อยํ อญฺญสฺสาปิ เอวรูปํ ปาสาทํ กริสฺสติ, อยํ ปาสาโท อนจฺฉริโย ภวิสฺสติ; อิมํ มยา มาเรตุํ วา หตฺถปาเท วาสฺส ฉินฺทิตุํ อกฺขีนิ วา อุปฺปาเตตุํ วฏฺฏติ, เอวํ อญฺญสฺส ปาสาทํ น กริสฺสตีติ. โส ตมตฺถํ อตฺตโน ปิยสหายกสฺส สญฺชีวกปุตฺตสฺส มาณวกสฺส กเถสิ. โส จินฺเตสิ "นิสฺสํสยํ เอส วฑฺฒกึ นาเสสฺสติ, อนคฺโฆ สิปฺปิโย, มยิ สนฺเต มา นสฺสตุ, สญฺญมสฺส ทสฺสามีติ. โส ตํ อุปสงฺกมิตฺวา "ปาสาเท เต กมฺมํ นิฏฺฐิตํ โนติ ปุจฺฉิตฺวา, "นิฏฺฐิตนฺติ วุตฺเต, "ราชกุมาโร ตํ นาเสตุกาโม, ตสฺมา อตฺตานํ รกฺเขยฺยาสีติ อาห. วฑฺฒกี "ภทฺทกนฺเต สามิ กตํ มม อาโรเจนฺเตน, อหเมตฺถ กตฺตพฺพํ ชานิสฺสามีติ วตฺวา, "กึ สมฺม อมฺหากํ ปาสาเท เต กมฺมํ นิฏฺฐิตนฺติ ราชกุมาเรน ปุฏฺโฐ, "น ตาว เทว นิฏฺฐิตํ, พหุํ อวสิฏฺฐนฺติ อาห. "กึ กมฺมํ นาม อวสิฏฺฐนฺติ. "ปจฺฉา เทว อาจิกฺขิสฺสามิ, ทารูนิ ตาว อาหราเปถาติ. "กึ ทารูนิ นามาติ. "นิสฺสารานิ สุกฺขทารูนิ เทวาติ. โส อาหราเปตฺวา อทาสิ. อถ นํ อาห "เทว อิโต ปฏฺฐาย มม สนฺติกํ นาคนฺตพฺพํ, สุขุมกมฺมํ กโรนฺตสฺส หิ อญฺเญน สทฺธึ สลฺลาเป สติ ๑- วิกฺเขโป โหติ, อาหารเวลาย ปน เม ภริยาว อาหารํ อาหริสฺสตีติ. ราชกุมาโร "สาธูติ ปฏิสฺสุณิ. โสปิ เอกสฺมึ คพฺเภ นิสีทิตฺวา ตานิ ทารูนิ ตจฺเฉตฺวา อตฺตโน ปุตฺตทารสฺส อนฺโตนิสีทนโยคฺคํ ครุฬสกุณํ กตฺวา อาหารเวลาย [ปน] ภริยํ อาห "เคเห วิชฺชมานกํ สพฺพํ วิกฺกีณิตฺวา หิรญฺญสุวณฺณํ คณฺหาหีติ. ราชกุมาโรปิ วฑฺฒกิสฺส อนิกฺขมนตฺถาย เคหํ ปริกฺขิปาเปตฺวา อารกฺขํ ฐเปสิ. วฑฺฒกีปิ สกุณสฺส นิฏฺฐิตกาเล "อชฺช สพฺเพปิ ทารเก คเหตฺวา อาคจฺเฉยฺยาสีติ ภริยํ วตฺวา ภุตฺตปาตราโส ปุตฺตทารํ สกุณสฺส กุจฺฉิยํ นิสีทาเปตฺวา วาตปาเนน นิกฺขมิตฺวา ปลายิ. โส เตสํ "เทว วฑฺฒกี ปลายตีติ กนฺทนฺตานํเยว คนฺตฺวา หิมวนฺเต โอตริตฺวา เอกํ นครํ มาเปตฺวา ตตฺถ กฏฺฐวาหนราชา นาม ชาโต.