๒. ปธานสุตฺตวณฺณนา

[๔๒๘] ตํ มํ ปธานปหิตตฺตนฺติ ปธานสุตฺตํ. กา อุปฺปตฺติ? "ปธานาย คมิสฺสามิ, เอตฺถ เม รญฺชตี มโน"ติ อายสฺมา อานนฺโท ปพฺพชฺชาสุตฺตํ นิฏฺฐาเปสิ. ภควา คนฺธกุฏิยํ นิสินฺโน จินฺเตสิ "มยา ฉพฺพสฺสานิ ปธานํ ปตฺถยมาเนน ทุกฺกรการิกา กตา, ตํ อชฺช ภิกฺขูนํ กเถสฺสามี"ติ. อถ คนฺธกุฏิโต

ตตฺถ ตํ มนฺติ ทฺวีหิปิ วจเนหิ อตฺตานเมว นิทฺทิสติ. ปธานปหิตตฺตนฺติ นิพฺพานตฺถาย เปสิตจิตฺตํ ปริจฺจตฺตอตฺตภาวํ วา. นทึ เนรญฺชรํ ปตีติ ลกฺขณํ นิทฺทิสติ. ลกฺขณํ หิ ปธานปหิตตฺตาย เนรญฺชรา นที. เตเนว เจตฺถ อุปโยควจนํ. อยํ ปนตฺโถ "นทิยา เนรญฺชรายา"ติ, เนรญฺชราย ตีเรติ วุตฺตํ โหติ. วิปรกฺกมฺมาติ อติปรกฺกมิตฺวา. ๑- ฌายนฺตนฺติ อปฺปานกชฺฌานมนุยุญฺชนฺตํ. ๒- โยคกฺเขมสฺส ปตฺติยาติ จตูหิ โยเคหิ เขมสฺส นิพฺพานสฺส อธิคมตฺถํ.