๓. ทุฏฺฐฏฺฐกสุตฺตวณฺณนา

[๗๘๗] วทนฺติ เว ทุฏฺฐมนาปีติ ทุฏฺฐฏฺฐกสุตฺตํ. กา อุปฺปตฺติ? อาทิคาถาย ตาว อุปฺปตฺติ:- มุนิสุตฺตนเยน ภควโต ภิกฺขุสํฆสฺส จ อุปฺปนฺนลาภสกฺการํ อสหมานา ติตฺถิยา สุนฺทรึ ปริพฺพาชิกํ อุยฺโยเชสุํ. สา กิร ชนปทกลฺยาณี เสตวตฺถปริพฺพาชิกาว อโหสิ. สา สุนฺหาตา สุนิวตฺถามาลาคนฺธ- วิเลปนวิภูสิตา ภควโต ธมฺมํ สุตฺวา สาวตฺถิวาสีนํ เชตวนโต นิกฺขมนเวลาย สาวตฺถิโต นิกฺขมิตฺวา เชตวนาภิมุขี คจฺฉติ มนุสฺเสหิ จ "กุหึ คจฺฉสี"ติ ปุจฺฉิตา "สมณํ โคตมํ สาวเก จสฺส รมยิตุํ คจฺฉามี"ติ วตฺวา

ภควา ตํ ทิวสํ ปจฺจูสสมเย พุทฺธจกฺขุนา โลกํ โวโลเกนฺโตว "ติตฺถิยา อชฺช อยสํ อุปฺปาเทสฺสนฺตี"ติ ญตฺวา "เตสํ สทฺทหิตฺวา มาทิเส จิตฺตํ ปโกเปตฺวา มหาชโน อปายาภิมุโข มา อโหสี"ติ คนฺธกุฏิทฺวารํ ปิทหิตฺวา อนฺโตคนฺธกุฏิยํเยว อจฺฉิ, น นครํ ปิณฺฑาย ปาวิสิ. ภิกฺขู ปน ทฺวารํ ปิทหิตํ ทิสฺวา ปุพฺพสทิสเมว ปวิสึสุ. มนุสฺสา ภิกฺขู ทิสฺวา นานปฺปกาเรหิ อกฺโกสึสุ. อถ อายสฺมา อานนฺโท ภควโต ตํ ปวตฺตึ อาโรเจตฺวา "ติตฺถิเยหิ ภนฺเต มหาอยโส อุปฺปาทิโต, น สกฺกา อิธ วสิตุํ, วิปุโล ชมฺพุทีโป, อญฺญตฺร คจฺฉามา"ติ อาห. ตตฺราปิ ๕- อยเส อุฏฺฐิเต กุหึ คมิสฺสสิ อานนฺทาติ. อญฺญํ นครํ ภควาติ. อถ ภควา "อาคเมหิ อานนฺท, สตฺตาหเมวายํ สทฺโท ภวิสฺสติ, สตฺตาหจฺจเยน เยหิ อยโส กโต, โส ๖- เตสํเยว อุปริ ปติสฺสตี"ติ วตฺวา อานนฺทตฺเถรสฺส ธมฺมเทสนตฺถํ "วทนฺติ เว"ติ อิมํ คาถํ อภาสิ.