๙. ชฏิลสุตฺตวณฺณนา

[๙] นวเม คยายนฺติ เอตฺถ คยาติ คาโมปิ ติตฺถมฺปิ วุจฺจติ. คยาคามสฺส หิ อวิทูเร วิหรนฺโต ภควา "คยายํ วิหรตี"ติ วุจฺจติ, ตถา คยาติตฺถสฺส. คยาติตฺถนฺติ หิ คยาคามสฺส อวิทูเร เอกา โปกฺขรณี อตฺถิ นทีปิ, ตทุภยํ "ปาปปวาหนติตฺถนฺ"ติ โลกิยมหาชโน สมุทาจรติ. คยาสีเสติ คชสีสสทิสสิขโร ๑- ตตฺถ เอโก ปพฺพโต คยาสีสนามโก, ยตฺถ หตฺถิกุมฺภสทิโส ปิฏฺฐิปาสาโณ ภิกฺขุสหสฺสสฺส โอกาโส ปโหติ, ตตฺร ภควา วิหรติ. เตน วุตฺตํ "คยายํ วิหรติ คยาสีเส"ติ.

ชฏิลาติ ตาปสา. เต หิ ชฏาธาริตาย อิธ "ชฏิลา"ติ วุตฺตา. อนฺตรฏฺฐเก หิมปาตสมเยติ เหมนฺตสฺส อุตุโน อพฺภนฺตรภูเต มาฆมาสสฺส อวสาเน จตฺตาโร, ผคฺคุณมาสสฺส อาทิมฺหิ จตฺตาโรติ อฏฺฐทิวสปริมาเณ หิมปาตนกาเล. คยายํ อุมฺมุชฺชนฺตีติ เกจิ ตสฺมึ ติตฺถสมฺมเต อุทเก ปฐมํ นิมุคฺคสกลสรีรา ตโต อุมฺมุชฺชนฺติ วุฏฺฐหนฺติ อุปฺปิลวนฺติ. นิมฺมุชฺชนฺตีติ สสีสํ อุทเก โอสีทนฺติ. อุมฺมุชฺชนิมฺมุชฺชมฺปิ กโรนฺตีติ ปุนปฺปุนํ อุมฺมุชฺชนนิมฺมุชฺชนานิปิ กโรนฺติ.