๔. เมฆิยวคฺค

๑. เมฆิยสุตฺตวณฺณนา

[๓๑] เมฆิยวคฺคสฺส ปฐเม จาลิกายนฺติ เอวํนามเก นคเร. ตสฺส กิร นครสฺส ทฺวารฏฺฐานํ มุญฺจิตฺวา สมนฺตโต จลปงฺกํ โหติ, ตํ จลปงฺกํ นิสฺสาย ฐิตตฺตา โอโลเกนฺตานํ จลมานํ วิย อุปฏฺฐาติ, ตสฺมา "จาลิกา"ติ วุจฺจติ. จาลิเก ปพฺพเตติ ตสฺส นครสฺส อวิทูเร เอโก ปพฺพโต, โสปิ สพฺพเสตตฺตา กาฬปกฺขอุโปสถทิวเส โอโลเกนฺตานํ จลมาโน วิย อุปฏฺฐาติ, ตสฺมา "จาลิกปพฺพโต"ติ สงฺขฺยํ คโต. ตตฺถ ภควโต มหนฺตํ วิหารํ การยึสุ, ภควา ตทา ตํ นครํ โคจรคามํ กตฺวา ตสฺมึ จาลิกปพฺพตมหาวิหาเร วิหรติ. เตน วุตฺตํ "จาลิกายํ วิหรติ จาลิเก ปพฺพเต"ติ. เมฆิโยติ ตสฺส เถรสฺส นามํ. อุปฏฺฐาโก โหตีติ ปริจารโก โหติ. ภควโต หิ ปฐมโพธิยํ อุปฏฺฐากา อนิพทฺธา อเหสุํ, เอกทา นาคสมาโล, เอกทา นาคิโต, เอกทา อุปวาโน, เอกทา สุนกฺขตฺโต, เอกทา จุนฺโท สมณุทฺเทโส, เอกทา สาคโต, เอกทา เมฆิโย. ตทาปิ เมฆิยตฺเถโรว อุปฏฺฐาโก. เตนาห "เตน โข ปน สมเยน อายสฺมา เมฆิโย ภควโต อุปฏฺฐาโก โหตี"ติ.

ชนฺตุคามนฺติ เอวํนามกํ ตสฺเสว วิหารสฺส อปรํ โคจรคามํ. "ชตฺตุคามนฺ"ติปิ ปาโฐ. กิมิกาฬายาติ กาฬกิมีนํ พหุลตาย "กิมิกาฬา"ติ ลทฺธนามาย นทิยา. ชงฺฆาวิหารนฺติ จิรนิสชฺชาย ชงฺฆาสุ อุปฺปนฺนกิลมถวิโนทนตฺถํ วิจรณํ. ปาสาทิกนฺติ อวิรฬรุกฺขตาย สินิทฺธปตฺตาย จ ปสฺสนฺตานํ ปสาทมาวหตีติ ปาสาทิกํ. สนฺทจฺฉายตาย ๑- มนุญฺญภูมิภาคตาย จ มนุญฺญํ. อนฺโต ปวิฏฺฐานํ