ขีณาสวา ชุติมนฺโต เต โลเก ปรินิพฺพุตาติ.

ตตฺถ "กณฺหํ ธมฺมนฺติ: กายทุจฺจริตาทิเภทํ อกุสลธมฺมํ วิปฺปหาย ชหิตฺวา. สุกฺกํ ภาเวถาติ: ปณฺฑิโต ภิกฺขุ อภินิกฺขมนโต ปฏฺฐาย ยาว อรหตฺตมคฺคา กายสุจริตาทิเภทํ สุกฺกํ ธมฺมํ ภาเวยฺย. กถํ? โอกา อโนกมาคมฺมาติ โอกํ วุจฺจติ อาลโย, อโนกํ วุจฺจติ อนาลโย, อาลยโต นิกฺขมิตฺวา อนาลยสงฺขาตํ นิพฺพานํ ปฏิจฺจ อารพฺภ ตํ ปตฺถยมาโน ภาเวยฺยาติ อตฺโถ. ตตฺราภิรติมิจฺเฉยฺยาติ: ยสฺมึ อนาลยสงฺขาเต วิเวเก นิพฺพาเน อิเมหิ สตฺเตหิ ทูรภิรมํ, ตตฺร อภิรติมิจฺเฉยฺย. หิตฺวา กาเมติ: วตฺถุกามกฺกิเลสกาเม หิตฺวา อกิญฺจโน หุตฺวา วิเวเก อภิรติมิจฺเฉยฺยาติ อตฺโถ. จิตฺตเกฺลเสหีติ: ปญฺจนีวรเณหิ อตฺตานํ โวทาเปยฺย ปริโสเธยฺยาติ อตฺโถ. สมฺโพธิยงฺเคสูติ: โพชฺฌงฺเคสุ. สมฺมา จิตฺตํ สุภาวิตนฺติ: เหตุนา นเยน จิตฺตํ สุฏฺฐุ ภาวิตํ วฑฺฒิตํ. อาทานปฏินิสฺสคฺเคติ: อาทานํ วุจฺจติ คหณํ, ตสฺส ปฏินิสฺสคฺคสงฺขาเต อคฺคหเณ จตูหิ อุปาทาเนหิ กิญฺจิ อนุปาทยิตฺวา เย รตาติ อตฺโถ. ชุติมนฺโตติ: อานุภาววนฺโต อรหตฺตมคฺคญาณชุติยา ขนฺธาทิเภเท ธมฺเม โชเตตฺวา ฐิตาติ อตฺโถ. เต โลเกติ: เต อิมสฺมึ ขนฺธาทิโลเก ปรินิพฺพุตา นาม "อรหตฺตปฺปตฺติโต ปฏฺฐาย กิเลสวฏฺฏสฺส เขปิตตฺตา สอุปาทิเสเสน จริมจิตฺตนิโรเธน ขนฺธวฏฺฏสฺส เขปิตตฺตา อนุปาทิเสเสน จาติ ทฺวีหิ ปรินิพฺพาเนหิ ปรินิพฺพุตา อนุปาทาโน วิย ปทีโป อปณฺณตฺติกภาวํ คตาติ อตฺโถ.

เทสนาวสาเน พหู โสตาปตฺติผลาทีนิ ปาปุณึสูติ.

อาคนฺตุกภิกฺขุวตฺถุ.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๑,๐๒๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๖. ปัณฑิตวรรค”