สงฺกิจฺจสามเณโร นาม สารีปุตฺตตฺเถรสฺส สามเณโร สตฺตวสฺสิโก ชาติยา. ตสฺส กิร มาตา สาวตฺถิยํ อฑฺฒกุลสฺส ธีตา. สา ตสฺมึ กุจฺฉิคเต เอเกน พฺยาธินา ตํขณญฺเญว กาลมกาสิ. ตสฺสา ฌาปิยมานาย ฐเปตฺวา คพฺภมํสํ เสสมํสํ ฌายิ. อถสฺสา คพฺภมํสํ จิตกา โอตาเรตฺวา ทฺวีสุ ตีสุ ฐาเนสุ สูเลหิ วิชฺฌึสุ. สูลโกฏิ ทารกสฺส อกฺขิโกฏึ ปหริ. เอวํ คพฺภมํสํ วิชฺฌิตฺวา องฺคารราสิมฺหิ ขิปิตฺวา องฺคาเรเหว ปฏิจฺฉาเทตฺวา ปกฺกมึสุ. คพฺภมํสํ ฌายิ. องฺคารมตฺถเก ปน สุวณฺณพิมฺพสทิโส ทารโก ปทุมคพฺภนิปนฺโน วิย อโหสิ. ปจฺฉิมภวิกสตฺตสฺส หิ สิเนรุนา โอตฺถริยมานสฺสาปิ อรหตฺตํ อปฺปตฺวา ชีวิตกฺขโย นาม นตฺถิ. ปุนทิวเส "จิตกํ นิพฺพาเปสฺสามาติ อาคตา ตถานิปนฺนํ ทารกํ ทิสฺวา อจฺฉริยพฺภูตจิตฺตชาตา "กถญฺหิ นาม เอตฺตเกสุ ทารูสุ สกลสรีเร ฌาปิยมาเน ทารโก น ฌายิ, กินฺนุ โข ภวิสฺสตีติ ทารกํ อาทาย อนฺโตคามํ เนตฺวา ๑- เนมิตฺตเก ปุจฺฉึสุ. เนมิตฺตกา "สเจ อยํ ทารโก อคารํ อชฺฌาวสิสฺสติ, ยาว สตฺตมา กุลปริวฏฺฏา ญาตกา ทุคฺคตา น ภวิสฺสนฺติ; สเจ ปพฺพชิสฺสติ, ปญฺจหิ สมณสเตหิ ปริวุโต วิจริสฺสตีติ อาหํสุ. ตสฺส สงฺกุนา อกฺขิโกฏิยา ภินฺนตฺตา "สงฺกิจฺโจติ ๒- นามํ กรึสุ. โส อปเรน สมเยน "สงฺกิจฺโจติ ปญฺญายิ. อถ นํ ญาตกา "โหตุ, วุฑฺฒิตกาเล นํ อมฺหากํ อยฺยสฺส สารีปุตฺตสฺส สนฺติเก ปพฺพาเชสฺสามาติ โปสยึสุ. โส สตฺตวสฺสิกกาเล "ตว กุจฺฉิยํ วสนกาเล มาตา เต กาลมกาสิ, ตสฺสา สรีเร ฌาปิยมาเนปิ ตฺวํ น ฌายีติ กุมารกานํ กถํ สุตฺวา "อหํ กิร เอวรูปา ภยา มุตฺโต, กึ เม ฆเรน, ปพฺพชิสฺสามีติ ญาตกานํ อาโรเจสิ. เต "สาธุ ตาตาติ สารีปุตฺตตฺเถรสฺส สนฺติกํ เนตฺวา "ภนฺเต อิมํ ปพฺพาเชถาติ อทํสุ. เถโร ตจปญฺจกกมฺมฏฺฐานํ ทตฺวา ปพฺพาเชสิ.

@๒. อญฺเญน ปาเฐน ภวิตพฺพํ. ลทฺธโปตฺถเกสุ ปน น ทิสฺสติ. โส ขุรคฺเคเยว สห ปฏิสมฺภิทาหิ อรหตฺตํ ปาปุณิ. อยํ สงฺกิจฺจสามเณโร นาม.

สตฺถา "เอตสฺมึ คเต ตํ ภยํ วูปสมิสฺสติ, อถ เตสํ ปพฺพชิตกิจฺจํ ปาริปูรึ คมิสฺสตีติ ญตฺวา "ภิกฺขเว ตุมฺหากํ เชฏฺฐภาติกํ สารีปุตฺตํ โอโลเกตฺวา คจฺฉถาติ อาห. เต "สาธูติ วตฺวา เถรสฺส สนฺติกํ คนฺตฺวา, "กิมาวุโสติ วุตฺเต, "มยํ สตฺถุ สนฺติเก กมฺมฏฺฐานํ คเหตฺวา อรญฺญํ ปวิสิตุกามา หุตฺวา อาปุจฺฉิมฺหา, อถ โน สตฺถา เอวมาห `ตุมฺหากํ เชฏฺฐภาติกํ โอโลเกตฺวา คจฺฉถาติ, เตนมฺห อิธาคตาติ. "สตฺถารา อิเม เอกํ การณํ ทิสฺวา อิธ ปหิตา ภวิสฺสนฺติ, กินฺนุ โข เอตนฺติ อาวชฺเชนฺโต ตมตฺถํ ญตฺวา อาห "อตฺถิ ปน โว อาวุโส สามเณโรติ. "นตฺถิ อาวุโสติ. "สเจ นตฺถิ, อิมํ สงฺกิจฺจสามเณรํ คเหตฺวา คจฺฉถาติ. "อลํ อาวุโส, สามเณรํ นิสฺสาย โน ปลิโพโธ ภวิสฺสติ, กึ อรญฺเญ วสนฺตานํ สามเณเรนาติ. "น อาวุโส อิมํ นิสฺสาย ตุมฺหากํ ปลิโพโธ ภวิสฺสติ, อปิจ โข ปน ตุมฺเห นิสฺสาย อิมสฺส ปลิโพโธ ภวิสฺสติ, สตฺถาปิ ตุมฺเห มม สนฺติกํ ปหิณนฺโต ตุมฺเหหิ สทฺธึ สามเณรสฺส ปหิณนํ ปจฺจาสึสนฺโต ปหิณิ, อิมํ คเหตฺวา คจฺฉถาติ. เต "สาธูติ อธิวาเสตฺวา สามเณเรน สทฺธึ เอกตฺตึสชนา เถรํ อปโลเกตฺวา วิหารา นิกฺขมฺม จาริกํ จรนฺตา วีสโยชนสตมตฺถเก เอกํ สหสฺสกุลิกํ คามํ ปาปุณึสุ. มนุสฺสา เต ทิสฺวา ปสนฺนจิตฺตา สกฺกจฺจํ ปริวิสิตฺวา "ภนฺเต กตฺถ คมิสฺสถาติ ปุจฺฉิตฺวา, "ยถาผาสุกฏฺฐานํ อาวุโสติ วุตฺเต, ปาทมูเล นิปชฺชิตฺวา "มยํ ภนฺเต อยฺเยสุ อิมํ นิสฺสาย อนฺโตวสฺสํ วสนฺเตสุ ปญฺจ สีลานิ สมาทาย อุโปสถกมฺมํ กริสฺสามาติ ยาจึสุ. เถรา อธิวาเสสุํ. อถ เนสํ มนุสฺสา รตฺติฏฺฐานทิวาฏฺฐานจงฺกมนปณฺณสาลํ สํวิทหิตฺวา "อชฺช มยํ, เสฺว มยนฺติ อุสฺสาหปฺปตฺตา อุปฏฺฐานมกํสุ. เถรา วสฺสูปนายิกาทิวเส กติกวตฺตํ กรึสุ "อาวุโส อมฺเหหิ ธรมานกพุทฺธสฺส สนฺติเก กมฺมฏฺฐานํ คหิตํ, น โข ปน สกฺกา อญฺญตฺร ปฏิปตฺติสมฺปทาย พุทฺเธ อาราเธตุํ, อมฺหากญฺจ อปายทฺวารานิ วิวฏาเนว; ตสฺมา อญฺญตฺร ปาโต ภิกฺขาจารเวลาย สายํ เถรุปฏฺฐานเวลาย จ เสสกาเล เทฺว เอกฏฺฐาเน น ภวิสฺสาม; ยสฺส อผาสุกํ ภวิสฺสติ, เตน คณฺฑิยา ปหฏาย, ตสฺส สนฺติกํ คนฺตฺวา เภสชฺชํ กริสฺสาม; อิโต อญฺญสฺมึ รตฺติภาเค วา ทิวสภาเค วา อปฺปมตฺตา กมฺมฏฺฐานํ อนุยุญฺชิสฺสามาติ.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๑,๐๙๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๘. สหัสสวรรค”