เตสุ เอวํ กติกํ กตฺวา วิหรนฺเตสุ, เอโก ทุคฺคตปุริโส ธีตรํ อุปนิสฺสาย ชีวนฺโต, ตสฺมึ ฐาเน ทุพฺภิกฺเข อุปฺปนฺเน, อปรํ ธีตรํ นิสฺสาย ชีวิตุกาโม มคฺคํ ปฏิปชฺชิ. เถราปิ คาเม ปิณฺฑาย จริตฺวา วสนฏฺฐานํ อาคจฺฉนฺตา อนฺตรามคฺเค เอกิสฺสา นทิยา นหาตฺวา วาลิกาปุลิเน นิสีทิตฺวา ภตฺตกิจฺจํ กรึสุ. ตสฺมึ ขเณ โส ตํ ฐานํ ปตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐาสิ. อถ นํ เถรา "กหํ คจฺฉสีติ ปุจฺฉึสุ. โส ตมตฺถํ อาโรเจสิ. เถรา ตสฺมึ การุญฺญํ อุปฺปาเทตฺวา "อุปาสก อติวิย ฉาโตสิ, คจฺฉ, ปณฺณํ อาหร, เอกเมกํ เต ภตฺตปิณฑํ ทสฺสามาติ วตฺวา, เตน ปณฺเณ อาหเฏ, อตฺตนา อตฺตนา ภุญฺชนนิยาเมเนว สูปพฺยญฺชเนหิ สนฺเนหิตฺวา ๑- เอกเมว ปิณฺฑมทํสุ. เอตเทว กิร วตฺตํ, [๒]- โภชนกาเล อาคตสฺส ภตฺตํ ททมาเนน ภิกฺขุนา อคฺคภตฺตํ อทตฺวา อตฺตนา ภุญฺชนนิยาเมเนว โถกํ วา พหุํ วา ทาตพฺพํ: ตสฺมา เตปิ ตถา อทํสุ. โส กตภตฺตกิจฺโจ เถเร วนฺทิตฺวา ปุจฺฉิ "กึ ภนฺเต อยฺยา เกนจิ นิมนฺติตาติ. "นตฺถิ อุปาสก นิมนฺตนํ, มนุสฺสา เทวสิกํ เอวรูปเมว อาหารํ เทนฺตีติ. โส จินฺเตสิ "มยํ นิจฺจกาลํ อุฏฺฐาย สมุฏฺฐาย กมฺมํ กโรนฺตาปิ เอวรูปํ อาหารํ ลทฺธุํ น สกฺโกม, กึ เม อญฺญตฺถ คเตน, อิเมสญฺเญว สนฺติเก ชีวิสฺสามีติ. อถ เน อาห "อหํ วตฺตปฺปฏิวตฺตํ กตฺวา อยฺยานํ สนฺติเก วสิตุํ อิจฺฉามีติ. "สาธุ อุปาสกาติ. โส เตหิ สทฺธึ เตสํ วสนฏฺฐานํ คนฺตฺวา สาธุกํ วตฺตปฺปฏิวตฺตํ กโรนฺโต ภิกฺขู อติวิย อาราเธตฺวา เทฺวมาสจฺจเยน ธีตรํ ทฏฺฐุกาโม หุตฺวา "สเจ อยฺเย อาปุจฺฉิสฺสามิ, น มํ วิสฺสชฺเชสฺสนฺติ, อนาปุจฺฉาว คมิสฺสามีติ เตสํ อนาจิกฺขิตฺวาว นิกฺขมิ. เอตฺตกเมว กิรสฺส โอฬาริกํ ขลิตํ อโหสิ, ยํ ภิกฺขูนํ อนาโรเจตฺวา ปกฺกามิ. ตสฺส ปน คมนมคฺเค เอกา อฏวี อตฺถิ. ตตฺถ ปญฺจสตานํ โจรานํ "โย อิมํ อฏวึ ปวิสิสฺสติ;

@๒. ม.เอตฺถนฺตเร "ยนฺติ อตฺถิ. ตํ มาเรตฺวา ตสฺเสว มํสโลหิเตน ตุยฺหํ พลิกมฺมํ กริสฺสามาติ เทวตาย อายาจนํ กตฺวา วสนฺตานํ สตฺตโม ทิวโส โหติ; ตสฺมา สตฺตเม ทิวเส โจรเชฏฺฐโก รุกฺขํ อารุยฺห มนุสฺเส โอโลเกนฺโต ตํ อาคจฺฉนฺตํ ทิสฺวา โจรานํ สญฺญมทาสิ. เต ตสฺส อฏวีมชฺฌํ ปวิฏฺฐภาวํ ญตฺวา ปริกฺขิปิตฺวา ตํ คณฺหิตฺวา คาฬฺหํ พนฺธนํ กตฺวา อรณีสหิเตน อคฺคึ นิมฺมเถตฺวา ทารูนิ สงฺกฑฺฒิตฺวา มหนฺตํ อคฺคิกฺขนฺธํ กตฺวา สูลานิ ตจฺฉึสุ. โส เตสํ ตํ กิริยํ ทิสฺวา "สามิ อิมสฺมึ ฐาเน เนว สูกรมิคาทโย ทิสฺสนฺติ, กึการณา อิมํ กโรถาติ ปุจฺฉิ. "ตํ มาเรตฺวา ตว มํสโลหิเตน เทวตาย พลิกมฺมํ กริสฺสามาติ. โส มรณภยตชฺชิโต ภิกฺขูนํ ตํ อุปการํ อจินฺเตตฺวา เกวลํ อตฺตโน ชีวิตเมว รกฺขมาโน เอวมาห "สามิ อหํ วิฆาสาโท อุจฺฉิฏฺฐภตฺตํ ภุญฺชิตฺวา วฑฺฒิโต, วิฆาสาโท นาม กาลกณฺณิโก; อยฺยา ปน ยโต ตโต นิกฺขมิตฺวา ปพฺพชิตาปิ ขตฺติยาว; อสุกสฺมึ ฐาเน เอกตฺตึส ภิกฺขู วสนฺติ, เต มาเรตฺวา กมฺมํ กโรถ, อติวิย โว เทวตา ตุสฺสิสฺสตีติ. ตํ สุตฺวา โจรา "ภทฺทกํ เอส วทติ, กึ อิมินา กาลกณฺณินา, ขตฺติเย มาเรตฺวา พลิกมฺมํ กริสฺสามาติ จินฺเตตฺวา "เอหิ, เนสํ วสนฏฺฐานํ ทสฺเสหีติ ตเมว มคฺคเทสกํ กตฺวา ตํ ฐานํ คนฺตฺวา วิหารมชฺเฌ ภิกฺขู อทิสฺวา "กหํ ภิกฺขูติ ตํ ปุจฺฉึสุ. โส เทฺว มาเส วสิตตฺตา เตสํ กติกวตฺตํ ชานนฺโต เอวมาห "อตฺตโน รตฺติฏฺฐานทิวาฏฺฐาเนสุ นิสินฺนา, เอตํ คณฺฑึ ปหรถ, คณฺฑิสทฺเทน สนฺนิปติสฺสนฺตีติ. โจรเชฏฺฐโก คณฺฑึ ปหริ. ภิกฺขู คณฺฑิสทฺทํ สุตฺวา "อกาเล คณฺฑิ ปหฏา, กสฺสจิ อผาสุกํ ภวิสฺสตีติ อาคนฺตฺวา วิหารมชฺเฌ ปฏิปาฏิยา ปญฺญตฺเตสุ ปาสาณผลเกสุ นิสีทึสุ. สงฺฆตฺเถโร โจเร โอโลเกตฺวา ปุจฺฉิ "อุปาสกา เกนายํ คณฺฑิ ปหฏาติ. โจรเชฏฺฐโก อาห "มยา ภนฺเตติ. "กึการณาติ. "อมฺเหหิ อฏวีเทวตาย อายาจิตํ อตฺถิ, ตสฺสา พลิกมฺมกรณตฺถาย เอกํ ภิกฺขุํ คเหตฺวา คมิสฺสามาติ. ตํ สุตฺวา มหาเถโร ภิกฺขู อาห "อาวุโส ภาติกานํ อุปฺปนฺนกิจฺจํ นาม เชฏฺฐภาติเกน นิตฺถริตพฺพํ, อหํ อตฺตโน ชีวิตํ ตุมฺหากํ ปริจฺจชิตฺวา อิเมหิ สทฺธึ คมิสฺสามิ, มา สพฺเพสํ อนฺตราโย โหตุ, อปฺปมตฺตา สมณธมฺมํ กโรถาติ. อนุตฺเถโร อาห "ภนฺเต เชฏฺฐภาตุ กิจฺจนฺนาม กนิฏฺฐสฺส ภาโร, อหํ คมิสฺสามิ, ตุมฺเห อปฺปมตฺตา โหถาติ. อิมินา อุปาเยน "อหเมว อหเมวาติ วตฺวา ปฏิปาฏิยา ตึสปิ ชนา อุฏฺฐหึสุ. เอวํ สพฺเพ เนว เอกิสฺสา มาตุ ปุตฺตา, น เอกสฺส ปิตุ, นาปิ วีตราคา, อถ จ ปน อวเสสานํ อตฺถาย ปฏิปาฏิยา ชีวิตํ ปริจฺจชึสุ; เตสุ เอโกปิ "ตฺวํ ยาหีติ วตฺตุํ สมตฺโถ นาม นาโหสิ. สงฺกิจฺจสามเณโร. เตสํ กถํ สุตฺวา "ภนฺเต ติฏฺฐถ, อหํ ตุมฺหากํ ชีวิตํ ปริจฺจชิตฺวา คมิสฺสามีติ อาห. "อาวุโส มยํ สพฺเพ เอกโต มาริยมานาปิ ตํ เอกํ น วิสฺสชฺเชสฺสามาติ. "กึการณา ภนฺเตติ. "อาวุโส ตฺวํ ธมฺมเสนาปติสารีปุตฺตตฺเถรสฺส สามเณโร, สเจ ตํ วิสฺสชฺเชสฺสาม, `สามเณรํ เม อาทาย คนฺตฺวา โจรานํ นิยฺยาทยึสูติ เถโร ครหิสฺสติ, ตํ นินฺทํ นิตฺถริตุํ น สกฺขิสฺสาม, เตน ตํ น วิสฺสชฺเชสฺสามาติ. "ภนฺเต สมฺมาสมฺพุทฺโธ ตุมฺเห มม อุปชฺฌายสฺส สนฺติกํ ปหิณนฺโตปิ, มม อุปชฺฌาโย มํ ตุมฺเหหิ สทฺธึ ปหิณนฺโตปิ อิทเมว การณํ ทิสฺวา ปหิณิ, ติฏฺฐถ ภนฺเต, อหเมว คมิสฺสามีติ. โส ตึสปิ ภิกฺขู วนฺทิตฺวา "สเจ เม ภนฺเต โทโส อตฺถิ, ขมถาติ วตฺวา นิกฺขมิ. ภิกฺขูนํ มหาสํเวโค อุปฺปชฺชิ, อกฺขีนิ อสฺสูหิ ปุณฺณานิ, หทยมํสํ ปเวธิ. มหาเถโร โจเร อาห "อุปาสกา อยํ ทารโก ตุมฺเห อคฺคึ กโรนฺเต สูลานิ ตจฺฉนฺเต ปณฺณานิ อตฺถรนฺเต ทิสฺวา ภายิสฺสติ, อิมํ เอกมนฺเต ฐเปตฺวา ตานิ กิจฺจานิ กเรยฺยาถาติ. โจรา สามเณรํ อาทาย คนฺตฺวา เอกมนฺเต ฐเปตฺวา สพฺพกิจฺจานิ กรึสุ.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๑,๐๙๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๘. สหัสสวรรค”