๓. ลาชเทวธีตาวตฺถุ. (๙๗)
"ปุญฺญญฺเจ ปุริโส กยิราติ อิมํ ธมฺมเทสนํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต ลาชเทวธีตรํ อารพฺภ กเถสิ. วตฺถุ ราชคเห สมุฏฺฐิตํ.
อายสฺมา หิ มหากสฺสโป ปิปฺผลิคุหายํ วิหรนฺโต ฌานํ สมาปชฺชิตฺวา สตฺตเม ทิวเส วุฏฺฐาย ทิพฺเพน จกฺขุนา ภิกฺขาจารฏฺฐานํ โอโลเกนฺโต เอกํ สาลิกฺเขตฺตปาลิกํ อิตฺถึ สาลิสีสานิ คเหตฺวา ลาเช กุรุมานํ ทิสฺวา "สทฺธา นุ โข อสฺสทฺธาติ วีมํสิตฺวา "สทฺธาติ ญตฺวา "สกฺขิสฺสติ นุ โข เม สงฺคหํ กาตุํ โนติ อุปธาเรนฺโต "วิสารทา กุลธีตา มม สงฺคหํ กริสฺสติ, กตฺวา จ ปน มหาสมฺปตฺตึ ลภิสฺสตีติ ญตฺวา จีวรํ ปารุปิตฺวา ปตฺตมาทาย สาลิกฺเขตฺตสฺส สมีเป อฏฺฐาสิ. กุลธีตา เถรํ ทิสฺวาว ปสนฺนจิตฺตา ปญฺจวณฺณาย ปีติยา ผุฏฺฐสรีรา "ติฏฺฐถ ภนฺเตติ วตฺวา ลาเช อาทาย เวเคน คนฺตฺวา เถรสฺส ปตฺเต อากีริตฺวา ปญฺจปติฏฺฐิเตน วนฺทิตฺวา "ภนฺเต ตุมฺเหหิ ทิฏฺฐธมฺมสฺส ภาคินี อสฺสนฺติ ปตฺถนมกาสิ. เถโร "เอวํ โหตูติ อนุโมทนํ อกาสิ. สาปิ เถรํ วนฺทิตฺวา อตฺตนา ทินฺนทานํ อาวชฺชมานา นิวตฺติ. ตาย จ ปน เกทารมริยาทาย คมนมคฺเค เอกสฺมึ พิเล โฆรวิโส สปฺโป นิปชฺชิ. โส เถรสฺส กาสาย ปฏิจฺฉนฺนํ ชงฺฆํ ฑํสิตุํ นาสกฺขิ. อิตรา ทานํ อาวชฺชมานา นิวตฺตนฺตี นํ ปเทสํ ปาปุณิ. สปฺโป พิลา นิกฺขมิตฺวา ตํ ฑํสิตฺวา ตตฺเถว ปาเตสิ. สา ปสนฺเนน จิตฺเตน กาลํ กตฺวา ตาวตึสภวเน ตึสโยชนิเก กนกวิมาเน สุตฺตปฺปพุทฺธา วิย สพฺพาลงฺการปฏิมณฺฑิเตน ติคาวุเตน อตฺตภาเวน นิพฺพตฺติ.
สา ทฺวาทสหตฺถํ เอกํ ทิพฺพวตฺถํ นิวาเสตฺวา เอกํ ปารุปิตฺวา อจฺฉราสหสฺสปริวุตา ปุพฺพกมฺมํ ปกาสนตฺถํ สุวณฺณลาชภริเตน โอลมฺพนฺเตน สุวณฺณสรเกน ปฏิมณฺฑิเต วิมานทฺวาเร ฐิตา อตฺตโน สมฺปตฺตึ โอโลเกตฺวา "กินฺนุ โข เม กตฺวา อยํ สมฺปตฺติ ลทฺธาติ ทิพฺเพน จกฺขุนา อุปธาเรนฺตี "อยฺยสฺส เม มหากสฺสปตฺเถรสฺส ทินฺนลาชนิสฺสนฺเทน ลทฺธาติ อญฺญาสิ. สา "เอวํ ปริตฺตเกน กมฺเมน เอวรูปํ สมฺปตฺตึ ลภิตฺวา นทานิ มยา ปมชฺชิตุํ วฏฺฏติ, อยฺยสฺส วตฺตปฏิวตฺตํ กตฺวา อิมํ สมฺปตฺตึ ถาวรํ กริสฺสามีติ จินฺเตตฺวา ปาโตว กนกมยํ สมฺมชฺชนิญฺเจว กจวรฉฑฺฑนิกญฺจ ปจฺฉึ อาทาย คนฺตฺวา เถรสฺส ปริเวณํ สมฺมชฺชิตฺวา ปานียํ ปริโภชนียํ อุปฏฺฐาเปสิ. เถโร ตํ ทิสฺวา "เกนจิ ทหเรน วา สามเณเรน วา วตฺตํ กตํ ภวิสฺสตีติ สลฺลกฺเขสิ. สา ทุติยทิวเสปิ ตถา อกาสิ. เถโรปิ ตเถว สลฺลกฺเขสิ. ตติยทิวเส ปน เถโร ตสฺสา สมฺมชฺชนีสทฺทํ สุตฺวา ตาลจฺฉิทฺเทหิ จ ปวิฏฺฐํ สรีโรภาสํ ทิสฺวา ทฺวารํ วิวริตฺวา "โก เอส สมฺมชฺชตีติ ปุจฺฉิ. "อหํ ภนฺเต ตุมฺหากํ อุปฏฺฐายิกา ลาชเทวธีตาติ. "นนุ มยฺหํ เอวํนามิกา อุปฏฺฐายิกา นาม นตฺถีติ. "อหํ ภนฺเต สาลิกฺเขตฺตํ รกฺขมานา ลาเช ทตฺวา ปสนฺนจิตฺตา นิวตฺตนฺตี สปฺเปน ฑฏฺฐา กาลํ กตฺวา ตาวตึสเทวโลเก อุปฺปนฺนา, `มยา อยฺยํ นิสฺสาย อยํ สมฺปตฺติ ลทฺธา, อิทานิปิ ตุมฺหากํ วตฺตปฏิวตฺตํ กตฺวา สมฺปตฺตึ ถาวรํ ๑-