@อิ. เปฬาฆฏเก. ๔-๔ ฉ.ม., อิ. ปริจฺเฉทโต วตฺถิอพฺภนฺตเรน เจว มุตฺตภาเคน

@๕-๕ ฉ.ม., อิ. ยโต...โหนฺตีติ ปาโฐ น ทิสฺสติ. อปุพฺพาปริยมิว ปากฏานิ โหนฺติ, เอวเมว "อตฺถิ อิมสฺมึ กาเย เกสา"ติ อิมํ กายํ สติยา โอโลเกนฺตสฺส สพฺเพ เต ธมฺมา อปุพฺพาปริยมิว ปากฏา โหนฺติ. เกเสสุ อาวชฺชิเตสุ อสณฺฐหมานาว ๑- สติ ยาว มุตฺตํ, ตาว ปวตฺตตีติ ๒- เอเก. ๓- ตโต ปภุติ ตสฺส อาหิณฺฑนฺตา มนุสฺสา ติรจฺฉานาทโย จ สตฺตาการํ วิชหิตฺวา โกฏฺฐาสราสิวเสเนว อุปฏฺฐหนฺติ, เตหิ จ อชฺโฌหริยมานํ ปานโภชนาทิ โกฏฺฐาสราสิมฺหิ ปกฺขิปฺปมานมิว อุปฏฺฐาตีติ.

เอตฺถาห "อถาเนน ตโต ปรํ กึ กาตพฺพนฺ"ติ? วุจฺจเต:- ตเทว นิมิตฺตํ อาเสวิตพฺพํ ภาเวตพฺพํ พหุลีกาตพฺพํ สุววตฺถิตํ ววตฺถเปตพฺพํ. กถํ ยนฺตํ ๔- นิมิตฺตํ อาเสวติ ภาเวติ พหุลีกโรติ สฺวาวฏฺฐิตํ ววตฺถเปตีติ? อยญฺหิ ตํ เกสาทีนํ โกฏฺฐาสภาเวน อุปฏฺฐานนิมิตฺตํ อาเสวติ, สติยา อลฺลียติ ภชติ อุปคจฺฉติ, ภาเวติ, สติคพฺภํ คณฺหาเปติ. ตตฺถ ลทฺธํ วา สตึ วฑฺเฒนฺโต ตํ ภาเวตีติ วุจฺจติ. พหุลีกโรตีติ ปุนปฺปนํ สติสมฺปยุตฺตํ วิตกฺกวิจารพฺภาหตํ กโรติ. สุววตฺถิตํ ววตฺถเปตีติ ยถา สุฏฺฐุ ววตฺถิตํ โหติ, น ปุน อนฺตรธานํ คจฺฉติ, ตถา ตํ สติยา ววตฺถเปติ, อุปธาเรติ อุปนิพนฺธติ.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๑๑๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. อาการ ๓๒”