@อิ. ปณฺณตฺติสมติกฺกมนโตติ ตทนุสาเรน อาคนฺตฺวา ๑- อุทกํ ปริภุญฺชนฺนิ, ยถา ๒- ปน ปริจิตภูมิภาคา โหนฺติ, อถ ตํ นิมิตฺตํ วิสฺสชฺเชตฺวาว มนสิกริตฺวาว ๓- อุทกฏฺฐานํ อุปสงฺกมิตฺวา อุทกํ ปริภุญฺชนฺติ, เอวเมว เกสา โลมาติ อาทินา ตํตํโวหารสฺส วเสน ปฐมํ เต ธมฺเม มนสากาสิ, เตสุ ธมฺเมสุ อสุภาทีนํ อญฺญตรวเสน อุปฏฺฐหนฺเตสุ ตํตํโวหารํ สมฺติกฺกมิตฺวา วิสฺสชฺเชตฺวา อสุภาทิโตว มนสิกโรติ.

เอตฺถาห "กถมฺปนสฺส เอเต ธมฺมา อสุภาทิโต อุปฏฺฐหนฺติ, กถํ วณฺณโต, กถํสุญฺญโต วา, กถญฺจายเมเต อสุภโต มนสิกโรติ, กถํ วณฺณโต, กถํ สุญฺญโต วา"ติ? วุจฺจเต ๔- เกสา ตาวสฺส วณฺณสณฺฐานคนฺธาสโยกาสวเสน ปญฺจธา อสุภโต อุปฏฺฐหนฺติ, ปญฺจธา เอว จายเมเต ๕- อสุภโต มนสิกโรติ. เสยฺยถีทํ? เกสา นาเมเต วณฺณโต อสุภา ปรมปฏิกฺกูลเชคุจฺฉา. ตถา หิ มนุสฺสา ทิวา ปานโภชเน ปติตํ เกสวณฺณํ วากํ วา สุตฺตํ วา ทิสฺวา เกสสญฺญาย มโนรมมฺปิ ปานโภชนํ ฉฑฺเฑนฺติ วา ชิคุจฺฉนฺติ วา. สณฺฐานโตปิ อสุภา. ตถา หิ รตฺตึ ปานโภชเน ปติตํ เกสสณฺฐานํ วากํ วา สุตฺตํ วา ฉุปิตฺวา ๖- เกสสญฺญาย มโนรมมฺปิ ปานโภชนํ ฉฑฺเฑนฺติ วา ชิคุจฺฉนฺติ วา. คนฺธโตปิ อสุภา. ตถา หิ เตลมกฺขนปุปฺผธูมาทิอภิสงฺขาเรหิ วิรหานํ ๗- เกสานํ คนฺโธ ปรมเชคุจฺโฉ โหติ, อคฺคิมฺหิ ปกฺขิตฺตสฺส เกสสฺส คนฺธํ ฆายิตฺวา สตฺตา นาสิกํ ปิเธนฺติ, มุขมฺปิ วิกุชฺเชนฺติ. อาสยโตปิ อสุภา. ตถา หิ นานาวิเธน มนุสฺสา สุจินิสฺสนฺเทน สงฺการฏฺฐาเน ตณฺฑุเลยฺยกาทีนิ วิย ปิตฺตเสมฺหปุพฺพโลหิต- นิสฺสนฺทนโต ๘- อาจิตา วุฑฺฒึ วิรุฬฺหึ เวปุลุลํ คมิตาติ. โอกาสโตปิ อสุภา. ตถา หิ สงฺการฏฺฐาเน วิย ตณฺฑุเลยฺยกาทีนิ ปรมเชคุจฺเฉ โลมาทิเอกตฺตึสกุณปราสิมตฺถเก มนุสฺสานํ สีสปลิเวฐเก อลฺลจมฺเม ชานาติ. เอเสว นโย โลมาทีสุ. เอวนฺตาว อยเมเต ธมฺเม อสุภโต อุปฏฺฐหนฺเต อสุภโต มนสิกโรติ.

ยทิ ปนสฺส วณฺณโต อุปฏฺฐหนฺติ อถ เกสา นีลกสิณวเสน อุปฏฺหนฺติ. ตถา โลมา นขา ๙- ทนฺตา โอทาตกสิณวเสนาติ. เอส นโย สพฺพตฺถ.