"อถ ปาปานิ กมฺมานีติ อิมํ ธมฺมเทสนํ สตฺถา เวฬุวเน วิหรนฺโต อชครเปตํ อารพฺภ กเถสิ.
เอกสฺมึ หิ สมเย มหาโมคฺคลฺลานตฺเถโร ลกฺขณตฺเถเรน สทฺธึ คิชฺฌกูฏปพฺพตา โอตรนฺโต ทิพฺเพน จกฺขุนา ปญฺจวีสติโยชนิกํ อชครเปตํ นาม อทฺทส. ตสฺส สีสโต อคฺคิชาลา อุฏฺฐหิตฺวา ปริยนฺตํ คจฺฉนฺติ, ปริยนฺตโต อุฏฺฐหิตฺวา สีสํ คจฺฉนฺติ, อุภยโต อุฏฺฐหิตฺวา มชฺเฌ โอสรนฺติ. เถโร ตํ ทิสฺวา สิตํ กตฺวา ลกฺขณตฺเถเรน สิตการณํ ปุฏฺโฐ "อกาโล อาวุโส อิมสฺส ปญฺหสฺส พฺยากรณาย, สตฺถุ สนฺติเก มํ ปุจฺเฉยฺยาสีติ วตฺวา ราชคเห ปิณฺฑาย จริตฺวา สตฺถุ สนฺติกํ คตกาเล ลกฺขณตฺเถเรน ปุฏฺโฐ อาห "ตตฺราหํ อาวุโส เอกํ เปตํ อทฺทสํ, ตสฺส เอวรูโป นาม อตฺตภาโว, อหนฺตํ ทิสฺวา `น วต เม เอวรูโป อตฺตภาโว ทิฏฺฐปุพฺโพติ สิตํ ปาตฺวากาสินฺติ. สตฺถา "จกฺขุภูตา วต เม ภิกฺขเว สาวกา วิหรนฺตีติอาทีนิ วทนฺโต เถรสฺส กถํ ปติฏฺฐาเปตฺวา "มยาเปส ภิกฺขเว เปโต โพธิมณฺเฑเยว ทิฏฺโฐ, `เย จ ปน เม วจนํ น สทฺทเหยฺยุํ, เตสนฺตํ อหิตาย อสฺสาติ น กเถสึ, อิทานิ โมคฺคลฺลานํ สกฺขึ ลภิตฺวา กเถมีติ วตฺวา ภิกฺขูหิ ตสฺส ปุพฺพกมฺมํ ปุฏฺโฐ พฺยากาสิ:
"กสฺสปพุทฺธกาเล กิร สุมงฺคลเสฏฺฐี นาม สุวณฺณิฏฺฐกาหิ ภูมิยํ ปตฺถริตฺวา วีสติอุสภฏฺฐาเน ตตฺตเกเนว ธเนน วิหารํ กาเรตฺวา ตาวตเกเนว วิหารมหํ กาเรสิ. โส เอกทิวสํ ปาโตว สตฺถุ สนฺติกํ คจฺฉนฺโต นครทฺวาเร เอกิสฺสา สาลาย กาสาเวน ๑- สสีสํ ปารุปิตฺวา กลลมกฺขิเตหิ ปาเทหิ นิปนฺนํ เอกํ โจรํ ทิสฺวา "อยํ กลลมกฺขิตปาโท รตฺตึ วิจริตฺวา นิปนฺนมนุสฺโส ภวิสฺสตีติ อาห. โจโร มุขํ วิวริตฺวา เสฏฺฐึ ทิสฺวา "โหตุ, ชานิสฺสามิ เต กตฺตพฺพนฺติ อาฆาตํ พนฺธิตฺวา สตฺตกฺขตฺตุํ เขตฺตํ ฌาเปสิ. สตฺตกฺขตฺตุํ วเช คุนฺนํ ปาเท ฉินฺทิ, สตฺตกฺขตฺตุํ เคหํ ฌาเปสิ. โส เอตฺตเกนาปิ โกปํ นิพฺพาเปตุํ อสกฺโกนฺโต ตสฺส จูฬุปฏฺฐาเกน สทฺธึ มิตฺตสนฺถวํ กตฺวา "กินฺเต เสฏฺฐิโน ปิยนฺติ ปุจฺฉิตฺวา "คนฺธกุฏิโต อญฺญํ ตสฺส ปิยตรํ นตฺถีติ สุตฺวา "โหตุ, คนฺธกุฏึ ฌาเปตฺวา โกปํ นิพฺพาเปสฺสามีติ, สตฺถริ ปิณฺฑาย ปวิฏฺเฐ, ปานียปริโภชนียฆเฏ ภินฺทิตฺวา คนฺธกุฏิยํ อคฺคึ อทาสิ. เสฏฺฐี "คนฺธกุฏี กิร ฌายตีติ สุตฺวา อาคจฺฉนฺโต ฌามกาเล อาคนฺตฺวา คนฺธกุฏึ ฌามํ โอโลเกนฺโต วาลคฺคมตฺตมฺปิ โทมนสฺสํ อกตฺวา วามพาหุํ สมฺมิญฺชิตฺวา ทกฺขิเณน หตฺเถน มหาอปฺโปฐิกํ อปฺโปเฐสิ. อถ นํ สมีเป ฐิตา ปุจฺฉึสุ "กสฺมา สามิ เอตฺตกํ ธนํ วิสฺสชฺเชตฺวา กตาย คนฺธกุฏิยา ฌามกาเล อปฺโปเฐสีติ. โส อาห "เอตฺตกํ เม กมฺมํ กตฺวา ตาตา อคฺคิอาทีนํ ๒- อสาธารเณ พุทฺธสาสเน ธนํ นิทหิตุํ ลทฺธํ, `ปุนปิ เอตฺตกํ วิสฺสชฺเชตฺวา สตฺถุ คนฺธกุฏึ กาตุํ ลภิสฺสามีติ ตุฏฺฐมานโส อปฺโปเฐสินฺติ. โส ปุน ตตฺตกํ ธนํ วิสฺสชฺเชตฺวา คนฺธกุฏึ กาเรตฺวา วีสติสหสฺสภิกฺขุปริวารสฺส สตฺถุโน