๑๐. ปิโลติกตฺเถรวตฺถุ. (๑๑๖)

"หิรินิเสโธ ปุริโสติ อิมํ ธมฺมเทสนํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต ปิโลติกตฺเถรํ อารพฺภ กเถสิ.

เอกสฺมึ หิ ทิวเส อานนฺทตฺเถโร เอกํ ปิโลติกขณฺฑนิวตฺถํ กปาลํ อาทาย ภิกฺขาย จรนฺตํ ทารกํ ทิสฺวา "กินฺเต เอวํ วิจริตฺวา ชีวิตโต ปพฺพชฺชา น อุตฺตราติ วตฺวา, "ภนฺเต โก มํ ปพฺพาเชสฺสตีติ วุตฺเต, "อหํ ปพฺพาเชสฺสามีติ ตํ อาทาย วิหารํ คนฺตฺวา สหตฺถา นหาเปตฺวา กมฺมฏฺฐานํ ทตฺวา ปพฺพาเชสิ. เตน ปน นิวตฺถปิโลติกขณฺฑํ ปสาเรตฺวา โอโลเกนฺโต ปริสฺสาวนกรณมตฺตมฺปิ คยฺหุปคํ กญฺจิ ปเทสํ อทิสฺวา กปาเลน สทฺธึ เอกิสฺสา รุกฺขสาขาย ฐเปสิ. โส ปพฺพชิตฺวา ลทฺธูปสมฺปโท พุทฺธานํ อุปฺปนฺนลาภสกฺการํ ปริภุญฺชมาโน มหคฺฆานิ จีวรานิ อจฺฉาเทตฺวา วิจรนฺโต ถูลสรีโร หุตฺวา อุกฺกณฺฐิตฺวา "กึ เม ชนสฺส สทฺธาเทยฺยํ นิวาเสตฺวา วิจรเณน, อตฺตโน ปิโลติกเมว นิวาเสสฺสามีติ ตํ ฐานํ คนฺตฺวา ปิโลติกํ คเหตฺวา "อหิริก นิลฺลชฺช เอวรูปานํ วตฺถานํ อจฺฉาทนฏฺฐานํ ปหาย อิมํ ปิโลติกขณฺฑํ นิวาเสตฺวา กปาลหตฺโถ ภิกฺขาย จริตุํ อิจฺฉสีติ ตํ อารมฺมณํ กตฺวา อตฺตนาว อตฺตานํ โอวทิ. โอวทนฺตสฺเสว ปนสฺส จิตฺตํ ปสีทิ. โส ตํ ปิโลติกํ ตตฺเถว ปฏิสาเมตฺวา นิวตฺติตฺวา วิหารเมว คโต. โส กติปาหจฺจเยน ปุน อุกฺกณฺฐิตฺวา ตเถว วตฺวา นิวตฺติ, ปุนปิ ตเถวาติ. ตํ เอวํ อปราปรํ วิจรนฺตํ ทิสวา ภิกฺขู "กหํ อาวุโส คจฺฉสีติ ปุจฺฉนฺติ. โส "อาจริยสฺส สนฺติกํ คจฺฉามาวุโสติ วตฺวา เอเตเนว นีหาเรน อตฺตโน ปิโลติกขณฺฑเมว อารมฺมณํ กตฺวา อตฺตานํ นิเสเธตฺวา กติปาเหเนว อรหตฺตํ ปาปุณิ. ภิกฺขู อาหํสุ "กึ อาวุโส น อิทานิ อาจริยสฺส สนฺติกํ คจฺฉสิ, นนุ อยํ ตว วิจรณมคฺโคติ. "อาวุโส อาจริเยน สทฺธึ สํสคฺเค สติ คโตมฺหิ, อิทานิ ปน เม ฉินฺโน ๑- สํสคฺโค, เตนสฺส สนฺติกํ น คจฺฉามีติ. ภิกฺขู ตถาคตสฺส อาโรเจสุํ "ภนฺเต ปิโลติกตฺเถโร อญฺญํ พฺยากโรตีติ. "กิมาห ภิกฺขเวติ. "อิทนฺนาม ภนฺเตติ. ตํ สุตฺวา สตฺถา "อาม ภิกฺขเว, มม ปุตฺโต, สํสคฺเค สติ, อาจริยสฺส สนฺติกํ คโต, อิทานิ ปนสฺส สํสคฺโค ฉินฺโน, อตฺตนาว อตฺตานํ นิเสเธตฺวา อรหตฺตํ ปตฺโตติ วตฺวา อิมา คาถา อภาสิ

"หิรินิเสโธ ปุริโส โกจิ โลกสฺมิ วิชฺชติ,