โพธิราชกุมารวตฺถุ.

๒. อุปนนฺทสกฺยปุตฺตวตฺถุ. (๑๒๘)

"อตฺตานเมว ปฐมนฺติ อิมํ ธมฺมเทสนํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต อุปนนฺทํ สกฺยปุตฺตํ อารพฺภ กเถสิ.

โส กิร เถโร ธมฺมกถํ กเถตุํ เฉโก. ตสฺส อปฺปิจฺฉตาทิปฺ- ปฏิสํยุตฺตํ ธมฺมกถํ สุตฺวา พหู ภิกฺขู ตํ จีวเรหิ ปูเชตฺวา ธูตงฺคานิ สมาทยึสุ. เตหิ วิสฺสฏฺฐปริกฺขาเร โสเอว คณฺหิ. โส เอกสฺมึ อนฺโตวสฺเส อุปกฺกฏฺเฐ ชนปทํ อคมาสิ. อถ นํ เอกสฺมึ วิหาเร ทหรสามเณรา ธมฺมกถิกปฺเปเมน "ภนฺเต อิธ วสฺสํ อุเปถาติ วทึสุ. "อิธ กิตฺตกํ วสฺสาวาสิกํ ลพฺภตีติ ปุจฺฉิตวา, เตหิ "เอเกโก สาฏโกติ วุตฺเต, ตตฺถ อุปาหนา ฐเปตฺวา อญฺญํ วิหารํ อคมาสิ, ทุติยํ วิหารํ คนฺตฺวา "อิธ กึ ลพฺภตีติ ปุจฺฉิตฺวา, "เทฺว สาฏกาติ วุตฺเต, กตฺตรยฏฺฐึ ฐเปสิ; ตติยํ วิหารํ คนฺตฺวา "อิธ กึ ลพฺภตีติ ปุจฺฉิตฺวา, "ตโย สาฏกาติ วุตฺเต, อุทกตุมฺพํ ฐเปสิ; จตุตฺถํ วิหารํ คนฺตฺวา "อิธ กึ ลพฺภตีติ ปุจฺฉิตฺวา, "จตฺตาโร สาฏกาติ วุตฺเต, "สาธุ อิธ วสิสฺสามีติ ตตฺถ วสฺสํ อุปคนฺตฺวา คหฏฺฐานญฺเจว ภิกฺขูนญฺจ ธมฺมกถํ กเถสิ. เต นํ พหูหิ วตฺเถหิ เจว จีวเรหิ จ ปูเชสุํ. โส วุตฺถวสฺโส อิตเรสุปิ วิหาเรสุ สาสนํ เปเสตฺวา "มยา ปริกฺขารสฺส ฐปิตตฺตา วสฺสาวาสิกํ ลทฺธพฺพํ, ตํ เม ปหิณนฺตูติ สพฺพํ อาหราเปตฺวา ยานกํ ปูเรตฺวา ปายาสิ. อเถกสฺมึ วิหาเร เทฺว ทหรภิกฺขู เทฺว สาฏเก เอกญฺจ กมฺพลํ ลภิตฺวา "ตุยฺหํ สาฏกา โหนฺตุ, มยฺหํ กมฺพโลติ ภาเชตุํ อสกฺโกนฺตา มคฺคสมีเป นิสีทิตฺวา วิวทนฺติ. เต ตํ [เถรํ] อาคจฺฉนฺตํ ทิสฺวา "ภนฺเต ตุมฺเห โน ภาเชตฺวา เทถาติ วทึสุ. "ตุมฺเหเยว ภาเชถาติ. "น สกฺโกม ภนฺเต, ตุมฺเห โน ภาเชตฺวา เทถาติ. "มม วจเน ฐสฺสถาติ. "อาม ฐสฺสามาติ. "เตนหิ สาธูติ โส เตสํ เทฺว สาฏเก ทตฺวา "อยํ ธมฺมกถํ กเถนฺตานํ อมฺหากํ ปารุปนํ โหตูติ ๑- มหคฺฆกมฺพลํ ๒- อาทาย ปกฺกามิ. ทหรภิกฺขู วิปฺปฏิสาริโน หุตฺวา สตฺถุ สนฺติกํ คนฺตฺวา ตมตฺถํ อาโรเจสุํ. สตฺถา "น ภิกฺขเว อิทาเนเวส ตุมฺหากํ สนฺตกํ คเหตฺวา ตุมฺเห วิปฺปฏิสาริโน กโรติ, ปุพฺเพปิ อกาสิเยวาติ วตฺวา อตีตํ อาหริ: