๑๓. โลกวคฺควณฺณนา

๑. ทหรภิกฺขุวตฺถุ. (๑๓๗)

"หีนํ ธมฺมนฺติ อิมํ ธมฺมเทสนํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต อญฺญตรํ ทหรภิกฺขุํ อารพฺภ กเถสิ.

อญฺญตโร กิร เถโร ทหรภิกฺขุนา สทฺธึ ปาโตว วิสาขาย เคหํ อคมาสิ. วิสาขาย เคเห ปญฺจสตานํ ภิกฺขูนํ ธุวยาคุ นิจฺจํ ปญฺญตฺตา โหติ. เถโร ตตฺถ ยาคุํ ปิวิตฺวา ทหรํ นิสีทาเปตฺวา สยํ อญฺญํ เคหํ อคมาสิ. เตน จ สมเยน วิสาขาย ปุตฺตสฺส ธีตา อยฺยิกาย ฐาเน ฐตฺวา ภิกฺขูนํ เวยฺยาวจฺจํ กโรติ. สา ตสฺส ทหรสฺส อุทกํ ปริสฺสาเวนฺตี จาฏิยํ อตฺตโน มุขนิมิตฺตํ ทิสฺวา หสิ. ทหโรปิ ตํ โอโลเกตฺวา หสิ. สา ตํ หสมานํ ทิสฺวา "ฉินฺนสีโส หสตีติ อาห. อถ นํ ทหโร "ตฺวํ ฉินฺนสีสา, มาตาปิตโรปิ เต ฉินฺนสีสาติ อกฺโกสิ. สา โรทมานา มหานเส อยฺยิกาย สนฺติกํ คนฺตฺวา, "กิมิทํ อมฺมาติ วุตฺเต, ตมตฺถํ อาโรเจสิ. สา ทหรสฺส สนฺติกํ อาคนฺตฺวา "ภนฺเต มา กุชฺฌิ, น เอตํ ฉินฺนเกสนขสฺส ฉินฺนนิวาสนปารุปนสฺส มชฺเฌ ฉินฺนกปาลมาทาย ภิกฺขาย จรนฺตสฺส อยฺยสฺส อติครุกนฺติ อาห. ทหโร "อาม อุปาสิเก, ตฺวํ มม ฉินฺนเกสาทิภาวํ ชานาสิ; อิมิสฺสา มํ `ฉินฺนสีโสติ กตฺวา อกฺโกสิตุํ วฏฺฏิสฺสตีติ. วิสาขา เนว ทหรํ สญฺญาเปตุํ อสกฺขิ น ทาริกํ. ตสฺมึ ขเณ เถโร อาคนฺตฺวา "กิมิทํ อุปาสิเกติ ปุจฺฉิตฺวา ตมตฺถํ สุตฺวา ทหรํ โอวทนฺโต อาห "อเปหิ อาวุโส, นายํ ฉินฺนเกสนขวตฺถสฺส มชฺเฌ ฉินฺนกปาลํ อาทาย ภิกฺขาย จรนฺตสฺส อกฺโกสิ, ตุณฺหี โหหีติ. "อาม ภนฺเต, กึ ตุมฺเห อตฺตโน อุปฏฺฐายิกํ อตชฺชิตฺวา มํ ตชฺชิสฺสถ, มํ `ฉินฺนสีโสติ อกฺโกสิตุํ วฏฺฏิสฺสตีติ. ตสฺมึ ขเณ สตฺถา อาคนฺตฺวา "กิมิทนฺติ ปุจฺฉิ. วิสาขา อาทิโต ปฏฺฐาย ตํ ปวตฺตึ อาโรเจสิ. สตฺถา ตสฺส ทหรสฺส โสตาปตฺติผลูปนิสฺสยํ ทิสฺวา "มยา อิมํ ทหรํ อนุวตฺติตุํ วฏฺฏตีติ จินฺเตตฺวา วิสาขํ อาห "กึ ปน วิสาเข ตว ทาริกาย ฉินฺนเกสาทิมตฺตเกเนว มม สาวเก ฉินฺนสีเส กตฺวา อกฺโกสิตุํ วฏฺฏตีติ. ทหโร ตาวเทว อุฏฺฐาย อญฺชลึ ปคฺคเหตฺวา "ภนฺเต เอตํ ปญฺหํ ตุมฺเห สุฏฺฐุ ชานาถ, อมฺหากํ อุปชฺฌาโย จ มหาอุปาสิกา จ สุฏฺฐุ น ชานนฺตีติ อาห. สตฺถา ทหรสฺส อตฺตโน อนุกูลภาวํ ญตฺวา "กามคุณํ อารพฺภ หสนภาโว นาม หีโน ธมฺโม, หีนญฺจ นาม ธมฺมํ เสวิตุํ ปมาเทน จ สทฺธึ สํวสิตุํ น วฏฺฏตีติ วตฺวา อิมํ คาถมาห