๑๕. สุขวคฺควณฺณนา

๑. ญาตกานํกลหวูปสมนวตฺถุ. (๑๕๗)

"สุสุขํ วตาติ อิมํ ธมฺมเทสนํ สตฺถา สกฺเกสุ วิหรนฺโต กลหวูปสมนตฺถํ ญาตเก อารพฺภ กเถสิ.

สากิยา จ โกลิยา จ กิร กปิลวตฺถุนครสฺส จ โกลิยนครสฺส จ อนฺตเร โรหิณึ นาม นทึ เอเกเนว อาวรเณน พนฺธาเปตฺวา สสฺสานิ กาเรนฺติ. อถ เชฏฺฐมูลมาเส สสฺเสสุ มิลายนฺเตสุ อุภยนครวาสิกานํปิ กมฺมกรา สนฺนิปตึสุ. ตตฺถ โกลิยนครวาสิโน อาหํสุ "อิทํ อุทกํ อุภโต หริยมานํ เนว ตุมฺหากํ ปโหสฺสติ, น อมฺหากํ; อมฺหากํ ปน สสฺสํ เอกอุทเกเนว นิปฺผชฺชิสฺสติ, อิทํ อุทกํ อมฺหากํ เทถาติ. อิตเรปิ เอวมาหํสุ "ตุมฺเหสุ โกฏฺเฐ ปูเรตฺวา ฐิเตสุ มยํ รตฺตสุวณฺณํ นีลมณิกาฬมณิกหาปเณ จ คเหตฺวา ปจฺฉิปฺปสิพฺพกาทิหตฺถา น สกฺขิสฺสาม ตุมฺหากํ ฆรทฺวาเร วิจริตุํ, อมฺหากํปิ สสฺสํ เอกอุทเกเนว นิปฺผชฺชิสฺสติ, อิทํ อุทกํ อมฺหากํ เทถาติ. "น มยํ ทสฺสามาติ. "มยํปิ น ทสฺสามาติ. เอวํ กถํ วฑฺเฒตฺวา เอโก อุฏฺฐาย เอกสฺส ปหารํ อทาสิ, โสปิ อญฺญสฺสาปีติ เอวํ อญฺญมญฺญํ ปหริตฺวา ราชกุลานํ ชาตึ ฆฏฺเฏตฺวา กลหํ วฑฺฒยึสุ. โกลิยกมฺมกรา วทนฺติ "ตุมฺเห กปิลวตฺถุวาสิโน ทารเก คเหตฺวา คจฺฉถ, ๑- เย โสณสิคาลาทโย วิย อตฺตโน ภคินีหิ สทฺธึ สํวาสํ วสึสุ; เอเตสํ หตฺถิโน จ อสฺสา จ ผลกาวุธานิ จ อมฺหากํ กึ กริสฺสนฺตีติ. สากิยกมฺมกราปิ วทนฺติ "ตุมฺเหทานิ กุฏฺฐิโน ทารเก คเหตฺวา คจฺฉถ, ๒- เย อนาถา นิคฺคติกา ติรจฺฉานา วิย โกลรุกฺเข วสึสุ; เอเตสํ หตฺถิโน จ อสฺสา จ ผลกาวุธานิ จ อมฺหากํ กึ กริสฺสนฺตีติ. เต คนฺตฺวา ตสฺมึ กมฺเม นิยุตฺตานํ อมจฺจานํ กเถสุํ. อมจฺจา ราชกุลานํ กเถสุํ. ตโต สากิยา "ภคินีหิ สทฺธึ สํวาสํ วสิตกานํ ถามญฺจ พลญฺจ ทสฺเสสฺสามาติ ยุทฺธสชฺชา นิกฺขมึสุ. โกลิยาปิ "โกลรุกฺขวาสีนํ ถามญฺจ พลญฺจ ทสฺเสสฺสามาติ ยุทฺธสชฺชา นิกฺขมึสุ. สตฺถาปิ ปจฺจูสสมเย โลกํ โวโลเกนฺโต ญาตเก ทิสฺวา "มยิ อคจฺฉนฺเต อิเม นสฺสิสฺสนฺติ, มยา คนฺตุํ วฏฺฏตีติ จินฺเตตฺวา เอกโกว อากาเสน คนฺตฺวา โรหิณิยา นทิยา มชฺเฌ อากาเส ปลฺลงฺเกน นิสีทิ. ญาตกา สตฺถารํ ทิสฺวา อาวุธานิ ฉฑฺเฑตฺวา วนฺทึสุ. อถ เน สตฺถา อาห "กึ กลโห นาเมโส มหาราชาติ. "น ชานาม ภนฺเตติ. "โกทานิ ชานิสฺสตีติ. เต "อุปราชา ชานิสฺสติ, เสนาปติ ชานิสฺสตีติ อิมินา อุปาเยน ยาว ทาสกมฺมกเร ๓- ปุจฺฉิตฺวา "ภนฺเต อุทกกลโหติ อาหํสุ. "อุทกํ กึ อคฺฆติ มหาราชาติ. "อปฺปคฺฆํ ภนฺเตติ. "ขตฺติยา กึ อคฺฆนฺติ มหาราชาติ. "ขตฺติยา นาม อนคฺฆา ภนฺเตติ. "ยุตฺตํ