ตโยปพฺพชิตวตฺถุ.

๒. อญฺญตรกุฏุมฺพิกวตฺถุ. (๑๖๖)

"ปิยโต ชายเตติ อิมํ ธมฺมเทสนํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต อญฺญตรํ กุฏุมฺพิกํ อารพฺภ กเถสิ.

โส หิ อตฺตโน ปุตฺเต กาลกเต ปุตฺตโสกาภิภูโต อาฬาหนํ คนฺตฺวา โรทติ. ปุตฺตโสกํ สนฺธาเรตุํ น สกฺโกติ. สตฺถา ปจฺจูสกาเล โลกํ โวโลเกนฺโต ตสฺส โสตาปตฺติมคฺคสฺส อุปนิสฺสยํ ทิสฺวา ปิณฺฑปาตปฺปฏิกฺกนฺโต เอกํ ปจฺฉาสมณํ คเหตฺวา ตสฺส เคหทฺวารํ อคมาสิ. โส สตฺถุ อาคตภาวํ สุตฺวา "มยา สทฺธึ ปฏิสนฺถารํ กาตุกาโม ภวิสฺสตีติ สตฺถารํ เคหํ ปเวเสตฺวา เคหมชฺเฌ อาสนํ ปญฺญเปตฺวา สตฺถริ นิสินฺเน อาคนฺตฺวา วนฺทิตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. อถ นํ สตฺถา "กึ นุ โข อุปาสก ทุกฺขิโตสีติ ปุจฺฉิตฺวา, เตน ปุตฺตวิโยคทุกฺเข อาโรจิเต "อุปาสก มา จินฺตยิ, อิทํ มรณํ นาม น เอกสฺมึ ฐาเน, น จ เอกสฺเสว โหติ; ยาวตา ปน ภวปฺปวตฺติ ๑- นาม อตฺถิ, สพฺพสตฺตานํ มรณํ โหติเยว; เอกสงฺขาโรปิ นิจฺโจ นาม นตฺถิ; ตสฺมา `มรณธมฺมํ มตํ, ภิชฺชนธมฺมํ ภินฺนนฺติ โยนิโส ปจฺจเวกฺขิตพฺพํ, น โสจิตพฺพํ; โปราณกปณฺฑิตา หิ ปิยปุตฺตสฺส มตกาเล `มรณธมฺมํ มตํ, ภิชฺชนธมฺมํ ภินฺนนฺติ โสกํ อกตฺวา มรณสฺสติเมว ภาวยึสูติ วตฺวา "ภนฺเต เก ปณฺฑิตา เอวํ อกํสุ; กทา จ อกํสุ; อาจิกฺขถ เมติ ยาจิโต ตสฺสตฺถสฺส ปกาสนตฺถํ อตีตํ อาหริตฺวา