ตํ นามรูปสฺมิมสชฺชมานํ,

อกิญฺจนํ นานุตปนฺติ ทุกฺขาติ.

ตตฺถ "โกธนฺติ: สพฺพาการํปิ โกธํ นววิธํปิ มานํ ชเหยฺย. สํโยชนนฺติ: กามราคสํโยชนาทิกํ ทสวิธํปิ สพฺพํ สํโยชนํ อติกฺกเมยฺย. อสชฺชมานนฺติ: อลคฺคมานํ. โย หิ "มม รูปํ, มม เวทนาติอาทินา นเยน นามรูปํ คณฺหาติ, ตสฺมิญฺจ ภิชฺชมาเน โสจติ วิหญฺญติ; อยํ นามรูปสฺมึ สชฺชติ นาม; เอวํ อคฺคณฺหนฺโต ปน น สชฺชติ นาม; ตํ ปุคฺคลํ เอวํ อสชฺชมานํ ราคาทีนํ อภาเวน อกิญฺจนํ ทุกฺขา นาม นานุปตนฺตีติ อตฺโถ.

เทสนาวสาเน พหู โสตาปตฺติผลาทีนิ ปาปุณึสุ. โรหิณีปิ โสตาปตฺติผเล ปติฏฺฐหิ. ตํขณํเยวสฺสา สรีรํ สุวณฺณวณฺณํ อโหสิ. สา ตโต จุตา ตาวตึสภวเน จตุนฺนํ เทวปุตฺตานํ สีมนฺตเร นิพฺพตฺติตฺวา ปาสาทิกา รูปโสภคฺคปฺปตฺตา อโหสิ. จตฺตาโรปิ เทวปุตฺตา ตํ ทิสฺวา อุปฺปนฺนสิเนหา หุตฺวา "มม สีมาย อนฺโต นิพฺพตฺตา, มม สีมาย อนฺโต นิพฺพตฺตาติ วิวทนฺตา สกฺกสฺส เทวรญฺโญ สนฺติกํ คนฺตฺวา "เทว อิมํ โน นิสฺสาย อฏฺโฏ อุปฺปนฺโน, ตํ วินิจฺฉินถาติ ๑- อาหํสุ. สกฺโกปิ ตํ โอโลเกตฺวาว อุปฺปนฺนสิเนโห หุตฺวา เอวมาห "อิมาย โว ทิฏฺฐกาลโต ปฏฺฐาย กถํ จิตฺตานิ อุปฺปนฺนานีติ; อเถโก อาห "มม ตาว อุปฺปนฺนํ จิตฺตํ สงฺคามเภริ วิย สนฺนิสีทิตุํ นาสกฺขีติ. ทุติโย "มม จิตฺตํ ปพฺพตนที วิย สีฆํ ปวตฺตติเยวาติ. ตติโย "มม อิมิสฺสา ทิฏฺฐกาลโต ปฏฺฐาย กกฺกฏกสฺส วิย อกฺขีนิ นิกฺขมึสูติ. จตุตฺโถ "มม จิตฺตํ เจติเย อุสฺสาปิตทฺธโช วิย นิจฺจลํ ฐาตุํ นาสกฺขีติ. อถ เน สกฺโก อาห "ตาตา ตุมฺหากํ ตาว จิตฺตานิ ปสยฺหรูปานิ; ๒- อหํ ปน อิมํ ลภนฺโต ชีวิสฺสามิ, อลภนฺตสฺส เม มรณํ ภวิสฺสตีติ. เทวปุตฺตา "มหาราช ตุมฺหากํ มรเณน อตฺโถ นตฺถีติ ตํ สกฺกสฺส วิสฺสชฺเชตฺวา ปกฺกมึสุ. สา สกฺกสฺส ปิยา อโหสิ มนาปา. "อสุกกีฬํ นาม คจฺฉามาติ วุตฺเต, สกฺโก ตสฺสา วจนํ ปฏิกฺขิปิตุํ นาสกฺขิเยวาติ.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๑,๔๓๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๗. โกธวรรค”