โส กิร เอกทิวสํ อจิรวตีนทีตีเร หตฺถิทมกํ "เอกํ หตฺถึ ทเมสฺสามีติ อตฺตนา ๑- อิจฺฉิตการณํ สิกฺขาเปตุํ อสกฺโกนฺตํ ทิสฺวา, สมีเป ฐิเต ภิกฺขู อามนฺเตตฺวา อาห "อาวุโส สเจ อยํ หตฺถาจริโย อิมํ หตฺถึ อสุกฏฺฐาเน นาม วิชฺเฌยฺย, ขิปฺปเมว อิมํ การณํ สิกฺขาเปยฺยาติ. โส ตสฺส กถํ สุตฺวา ตถา กตฺวา ตํ หตฺถึ สุทนฺตํ ทเมสิ. เต ภิกฺขู ตํ ปวตฺตึ สตฺถุ อาโรเจสุํ. สตฺถา ตํ ภิกฺขุํ ปกฺโกสาเปตฺวา "สจฺจํ กิร ตยา เอวํ วุตฺตนฺติ ปุจฺฉิตฺวา, "สจฺจํ ภนฺเตติ วุตฺเต, ตํ วิครหิตฺวา "กินฺเต โมฆปุริส หตฺถิยาเนน วา อญฺเญน วา ทนฺเตน, น หิ เอเตหิ ยาเนหิ อคตปุพฺพํ ฐานํ คนฺตุํ สมตฺโถ นาม อตฺถิ, อตฺตนา ปน สุทนฺเตน สกฺกา อคตปุพฺพํ ฐานํ คนฺตุํ; ตสฺมา อตฺตานเมว ทเมหิ, กินฺเต เอเตสํ ทมเนนาติ วตฺวา อิมํ คาถมาห

"น หิ เอเตหิ ยาเนหิ คจฺเฉยฺย อคตํ ทิสํ,

ยถาตฺตนา สุทนฺเตน ทนฺโต ทนฺเตน คจฺฉตีติ.

ตสฺสตฺโถ: ยานิ เอตานิ หตฺถิยานาทีนิ ยานานิ, น หิ เอเตหิ ยาเนหิ โกจิ ปุคฺคโล สุปินนฺเตนาปิ อคตปุพฺพตฺตา อคตนฺติ สงฺขาตํ นิพฺพานทิสํ คจฺเฉยฺย, ยถา ปุพฺพภาเค อินฺทฺริยทมเนน