พทฺโธ กพฬํ น ภุญฺชติ

สุมรติ นาควนสฺส กุญฺชโรติ.

ตตฺถ "ธนปาลโก นามาติ: ตทา กาสิกรญฺญา หตฺถาจริยํ เปเสตฺวา รมณีเย นาควเน คาหาปิตสฺส หตฺถิสฺส เอตํ นามํ. กฏุกปฺปเภทโนติ: ติขิณมโท. หตฺถีนํ หิ มทกาเล กณฺณจูลิกา ปภิชฺชนฺติ, ปกติยาปิ หตฺถิโน ตสฺมึ กาเล องฺกุสํ วา ตุนฺนํ วา โตมรํ วา น คเณนฺติ จณฺฑา ภวนฺติ, โส ปน อติจณฺโฑเยว; เตน วุตฺตํ "กฏุกปฺปเภทโน ทุนฺนิวารโยติ. พทฺโธ กพฬํ น ภุญฺชตีติ: น โส พทฺโธ, หตฺถิสาลํ ปน เนตฺวา วิจิตฺรสาณิยา ปริกฺขิปาเปตฺวา กตคนฺธปริภณฺฑาย อุปริพทฺธวิจิตฺรวิตานาย ภูมิยา ฐปิโต รญฺญา ๓- ราชารเหน นานคฺครสโภชเนน อุปฏฺฐาปิโตปิ กิญฺจิ ภุญฺชิตุํ น อิจฺฉิ, หตฺถิสาลํ ปเวสิตมตฺตํ ปน สนฺธาย "พทฺโธ กพฬํ น ภุญฺชตีติ วุตฺตํ. สุมรติ นาควนสฺสาติ: น โส รมณียเมว วสนฏฺฐานํ นาควนํ สริ, มาตา ปนสฺส อรญฺเญ ปุตฺตวิโยเคน ทุกฺขปฺปตฺตา อโหสิ, โส มาตาปิตุอุปฏฺฐานธมฺมเมว ปูเรติ; "กึ เม อิมินา โภชเนนาติ ธมฺมิกํ มาตาปิตุอุปฏฺฐานธมฺมเมว สริ; ตํ ปน ยสฺมา ตสฺมึ นาควเนเยว