ตสฺมึ ปน กาเล ปญฺจสตา ปุริสา คามฆาตกาทีนิ กตฺวา โจริกาย ชีวนฺตา ชนปทมนุสฺเสหิ อนุพทฺธา ปลายมานา อรญฺญํ ปวิสิตฺวา ตตฺถ กิญฺจิ ปฏิสรณํ อปสฺสนฺตา อญฺญตรํ อารญฺญกํ ภิกฺขุํ ทิสฺวา วนฺทิตฺวา "ปฏิสรณํ โน ภนฺเต โหถาติ วทึสุ. เถโร "ตุมฺหากํ สีลสทิสํ ปฏิสรณํ นาม นตฺถิ, สพฺเพปิ ปญฺจ สีลานิ สมาทยถาติ อาห. เต "สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา สีลานิ สมาทยึสุ. อถ เน เถโร โอวทิ "อิทานิ ตุมฺเห สีลวนฺโต; ชีวิตเหตุปิ โว เนว สีลํ อติกฺกมิตพฺพํ, น มโนปโทโส กาตพฺโพติ. เต "สาธูติ สมฺปฏิจฺฉึสุ. อถ เต ชานปทา ตํ ฐานํ ปตฺวา อิโต จิโต จ ปริเยสมานา เต โจเร ทิสฺวา สพฺเพ ชีวิตา โวโรเปสุํ. เต กาลํ กตฺวา เทวโลเก นิพฺพตฺตึสุ. โจรเชฏฺฐโก เชฏฺฐกเทวปุตฺโต อโหสิ. เต อนุโลมปฺปฏิโลมวเสน เอกํ พุทฺธนฺตรํ เทวโลเก สํสริตฺวา อิมสฺมึ พุทฺธุปฺปาเท สาวตฺถีนครทฺวาเร ปญฺจกุลสเต เกวฏฺฏคาเม นิพฺพตฺตึสุ. เชฏฺฐกเทวปุตฺโต เกวฏฺฏเชฏฺฐกสฺส เคเห ปฏิสนฺธึ คณฺหิ, อิตเร อิตเรสุ. เอวํ เตสํ เอกทิวเสเยว ปฏิสนฺธิคฺคหณญฺจ มาตุกุจฺฉิโต นิกฺขมนญฺจ อโหสิ. เกวฏฺฏเชฏฺฐโก "อตฺถิ นุ โข อิมสฺมึ คาเม อญฺเญปิ ทารกา อชฺช ชาตาติ ปริเยสาเปตฺวา เตสํ ชาตภาวํ สุตฺวา "เอเต มม ปุตฺตสฺส สหายกา ภวิสฺสนฺตีติ เตสํ โปสาวนิกํ ทาเปสิ. เต สพฺเพปิ สหปํสุกีฬกา สหายกา หุตฺวา อนุปุพฺเพน วยปฺปตฺตา อเหสุํ. เตสํ เกวฏฺฏเชฏฺฐกปุตฺโต ยสโต จ เตชโต จ อคฺคปุริโส อโหสิ.

กปิโลปิ โข เอกํ พุทฺธนฺตรํ นิรเย ปจิตฺวา วิปากาวเสเสน ตสฺมึ กาเล อจิรวติยา สุวณฺณวณฺโณ ทุคฺคนฺธมุโข มหามจฺโฉ หุตฺวา นิพฺพตฺติ. อเถกทิวสํ เต สหายกา "มจฺเฉ พนฺธิสฺสามาติ ชาลาทีนิ คเหตฺวา นทิยํ ขิปึสุ. อถ เนสํ อนฺโตชาลํ โส มจฺโฉ ปาวิสิ. ตํ ทิสฺวา สพฺเพ เกวฏฺฏคามวาสิโน อุจฺจาสทฺทมกํสุ "ปุตฺตา โน ปฐมํ มจฺเฉ พนฺธนฺตา สุวณฺณมจฺฉํ พนฺธึสุ, อิทานิ โน ราชา ปหูตํ ธนํ ทสฺสตีติ. เตปิ โข สหายกา มจฺฉํ นาวาย ปกฺขิปิตฺวา นาวํ อุกฺขิปิตฺวา รญฺโญ สนฺติกํ อคมํสุ. รญฺญาปิ ตํ ทิสฺวาว "กึ เอตนฺติ วุตฺเต, "มจฺโฉ เทวาติ อาหํสุ. ราชา สุวณฺณวณฺณํ มจฺฉํ ทิสฺวา "สตฺถา เอตสฺส สุวณฺณการณํ ชานิสฺสตีติ มจฺฉํ คาหาเปตฺวา ภควโต สนฺติกํ อคมาสิ. มจฺเฉน มุเข วิวฏมตฺเตเยว, สกลเชตวนํ อติวิย ทุคฺคนฺธํ อโหสิ. ราชา สตฺถารํ ปุจฺฉิ "กสฺมา ภนฺเต มจฺโฉ สุวณฺณวณฺโณ ชาโต, กสฺมา จสฺส มุขโต ทุคฺคนฺโธ วายตีติ. "อยํ มหาราช กสฺสปสฺส ภควโต ปาวจเน กปิโล นาม ภิกฺขุ อโหสิ พหุสฺสุโต มหาปริวาโร, ลาภตณฺหาย อภิภูโต อตฺตโน วจนํ อคฺคณฺหนฺตานํ อกฺโกสกปริภาสโก กสฺสปภควโต สาสนํ โอสกฺกาเปสิ. โส เตน กมฺเมน อวีจิมฺหิ นิพฺพตฺติตฺวา วิปากาวเสเสน อิทานิ มจฺโฉ ชาโต; ยํ ปน โส ทีฆรตฺตํ พุทฺธวจนํ วาเจสิ พุทฺธสฺส วณฺณํ กเถสิ, ตสฺส นิสฺสนฺเทน อิมํ สุวณฺณวณฺณํ ปฏิลภิ; ยํ ภิกฺขูนํ อกฺโกสกปริภาสโก อโหสิ, เตนสฺส มุขโต ทุคฺคนฺโธ วายติ; กถาเปมิ นํ มหาราชาติ. "กถาเปถ ภนฺเตติ. อถ นํ สตฺถา ปุจฺฉิ "ตฺวมสิ กปิโลติ. "อาม ภนฺเต อหํ กปิโลติ. "กุโต อาคโตสีติ. "อวีจิมหานิรยโต ภนฺเตติ. "เชฏฺฐภาติโก เต โสธโน กุหินฺติ. "ปรินิพฺพุโต ภนฺเตติ. "มาตา ปน เต สาธนี กหนฺติ. "นิรเย นิพฺพตฺตา ภนฺเตติ. "กนิฏฺฐภคินี เต ตาปนา กหนฺติ. "มหานิรเย นิพฺพตฺตา ภนฺเตติ. "อิทานิ ตฺวํ กหํ คมิสฺสสีติ. "อวีจิมหานิรยเมว ภนฺเตติ วตฺวา วิปฺปฏิสาราภิภูโต นาวํ สีเสน ปหริตฺวา ตาวเทว กาลํ กตฺวา นิรเย นิพฺพตฺติ. มหาชโน สํวิคฺโค อโหสิ โลมหฏฺฐชาโต.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๑,๖๘๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒๔. ตัณหาวรรค”