วตฺถุ "อถโข โกกาลิโก ภิกฺขุ, เยน ภควา, เตนุปสงฺกมีติ สุตฺเต ๑- อาคตเมว. อตฺโถปิสฺส อฏฺฐกถายํ วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺโพ. โกกาลิเก ปน ปทุมนิรเย อุปฺปนฺเน, ธมฺมสภายํ กถํ สมุฏฺฐาเปสุํ "อโห โกกาลิโก ภิกฺขุ อตฺตโน มุขํ นิสฺสาย วินาสํ ปตฺโต, เทฺว อคฺคสาวเก อกฺโกสนฺตสฺเสว หิสฺส ปฐวี วิวรํ อทาสีติ. สตฺถา อาคนฺตฺวา "กาย นุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนาติ ปุจฺฉิตฺวา, "อิมาย นามาติ วุตฺเต, "น ภิกฺขเว อิทาเนว, ปุพฺเพปิ โกกาลิโก อตฺตโน มุขเมว นิสฺสาย นฏฺโฐติ วตฺวา ตมตฺถํ โสตุกาเมหิ ภิกฺขูหิ ยาจิโต ตสฺส ปกาสนตฺถํ อตีตํ อาหริ:

"อตีเต หิมวนฺตปฺปเทเส เอกสฺมึ สเร กจฺฉโป วสติ. เทฺว หํสโปตกา โคจราย จรนฺตา เตน สทฺธึ วิสฺสาสํ กตฺวา ทฬฺหวิสฺสาสิกา หุตฺวา เอกทิวสํ กจฺฉปํ ปุจฺฉึสุ "สมฺม อมฺหากํ หิมวนฺเต จิตฺตกูฏปพฺพตตเล กาญฺจนคุหาย วสนฏฺฐานํ รมณีโย ปเทโส, คจฺฉิสฺสสิ อมฺเหหิ สทฺธินฺติ. "อหํ กถํ คมิสฺสามีติ. "มยํ ตํ เนสฺสาม, สเจ มุขํ รกฺขิตุํ สกฺขิสฺสสีติ. "สกฺขิสฺสามิ,

"อวธี วต อตฺตานํ กจฺฉโป วฺยาหรํ คิรํ,