"โยธ ตณฺหนฺติ อิมํ ธมฺมเทสนํ สตฺถา เวฬุวเน วิหรนฺโต โชติกตฺเถรํ อารพฺภ กเถสิ.

ตตฺรายํ อนุปุพฺพีกถา:

"อตีเต กิร พาราณสิยํ เทฺว ภาตโร กุฏุมฺพิกา มหนฺตํ อุจฺฉุกฺเขตฺตํ กาเรสุํ. อเถกทิวสํ กนิฏฺฐภาตา อุจฺฉุกฺเขตฺตํ คนฺตฺวา "เอกํ เชฏฺฐภาติกสฺส ทสฺสามิ, เอกํ มยฺหํ ภวิสฺสตีติ เทฺว อุจฺฉุยฏฺฐิโย รสสฺส อนิกฺขมนตฺถาย ฉินฺนฏฺฐาเน พนฺธิตฺวา คณฺหิ. ตทา กิร อุจฺฉูนํ ยนฺเตน ปีฬนกิจฺจํ นตฺถิ, อคฺเค วา มูเล วา ฉินฺทิตฺวา อุกฺขิตฺตกาเล ธมกรกโต อุทกํ วิย สยเมว รโส นิกฺขมติ. ตสฺส ปน เขตฺตโต อุจฺฉุยฏฺฐิโย คเหตฺวา อาคมนกาเล คนฺธมาทนปพฺพเต ปจฺเจกพุทฺโธ สมาปตฺติโต วุฏฺฐาย "กสฺส นุ โข อชฺช อนุคฺคหํ กริสฺสามีติ อุปธาเรนฺโต ตํ อตฺตโน ญาณชาเล ปวิฏฺฐํ ทิสฺวา สงฺคหํ กาตุํ สมตฺถภาวญฺจสฺส ญตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย อิทฺธิยา อาคนฺตฺวา ตสฺส ปุรโต อฏฺฐาสิ. โส ตํ ทิสฺวา ว ปสนฺนจิตฺโต อุตฺตรสาฏกํ อุจฺจตเร ภูมิปฺปเทเส อตฺถริตฺวา "ภนฺเต อิธ นิสีทถาติ ปจฺเจกพุทฺธํ นิสีทาเปตฺวา "ปตฺตํ อุปนาเมถาติ อุจฺฉุยฏฺฐิยา พนฺธนฏฺฐานํ โมเจตฺวา ปตฺตสฺส อุปริ อกาสิ. รโส โอตริตฺวา ปตฺตํ ปูเรสิ. ปจฺเจกพุทฺเธน ตสฺมึ รเส ปีเต, "สาธุกํ วต เม อยฺเยน รโส ปีโต, สเจ เม เชฏฺฐภาติโก มูลํ อาหราเปสฺสติ, มูลํ ทสฺสามิ; สเจ ปตฺตึ อาหราเปสฺสติ, ปตฺตึ ทสฺสามีติ จินฺเตตฺวา "ภนฺเต ปตฺตํ อุปนาเมถาติ ทุติยํปิ อุจฺฉุยฏฺฐึ โมเจตฺวา รสํ อทาสิ. "ภาตา เม อุจฺฉุกฺเขตฺตโต อญฺญํ อุจฺฉุํ อาหริตฺวา ขาทิสฺสตีติ เอตฺตกํปิ กิรสฺส วญฺจนจิตฺตํ นาโหสิ. ปจฺเจกพุทฺโธ ปน ปฐมํ อุจฺฉุรสสฺส ปีตตฺตา ตํ อุจฺฉุรสํ อญฺเญหิ สทฺธึ สํวิภชิตุกาโม หุตฺวา คเหตฺวาว นิสีทิ. โส ตสฺส อาการํ ญตฺวา ปญฺจปฺปติฏฺฐิเตน วนฺทิตฺวา "ภนฺเต โย อยํ มยา ทินฺโน อคฺครโส, อิมสฺส นิสฺสนฺเทน เทวมนุสฺเสสุ สมฺปตฺตึ อนุภวิตฺวา ปริโยสาเน ตุมฺเหหิ ปตฺตธมฺมเมว ปาปุเณยฺยนฺติ ปตฺถนํ ฐเปสิ. ปจฺเจกพุทฺโธปิสฺส "เอวํ โหตูติ วตฺวา "อิจฺฉิตํ ปตฺถิตํ ตุยฺหนฺติอาทีหิ ทฺวีหิ คาถาหิ อนุโมทนํ กตฺวา, ยถา โส ปสฺสติ, เอวํ อธิฏฺฐหิตฺวา อากาเสน คนฺธมาทนํ คนฺตฺวา ปญฺจนฺนํ ปจฺเจกพุทฺธสตานํ รสํ อทาสิ. โส ตํ ปาฏิหาริยํ ทิสฺวา ภาตุ สนฺติกํ คนฺตฺวา, "กหํ คโตสีติ วุตฺเต, "อุจฺฉุกฺเขตฺตํ โอโลเกตุํ คโตมฺหีติ, "กึ ตาทิเสน อุจฺฉุกฺเขตฺตํ คเตน, นนุ นาม เอกํ วา เทฺว วา อุจฺฉุยฏฺฐิโย อาทาย อาคนฺตพฺพํ ภเวยฺยาติ ภาตรา วุตฺโต, "อาม ภาติก, เทฺว เม อุจฺฉุยฏฺฐิโย คหิตา, เอกํ ปน ปจฺเจกพุทฺธํ ทิสฺวา มม อุจฺฉุยฏฺฐิโต รสํ ทตฺวา `มูลํ วา ปตฺตึ วา ทสฺสามีติ ตุมฺหากํปิ เม อุจฺฉุยฏฺฐิโต รโส ทินฺโน; กินฺนุ โข ตสฺส มูลํ คณฺหิสฺสถ อุทาหุ ปตฺตินฺติ อาห. "กึ ปน ปจฺเจกพุทฺเธน กตนฺติ. "มม อุจฺฉุยฏฺฐิโต รสํ ปิวิตฺวา ตุมฺหากํ อุจฺฉุยฏฺฐิโต รสํ อาทาย อากาเสน คนฺธมาทนํ คนฺตฺวา ปญฺจสตานํ ปจฺเจกพุทฺธานํ อทาสีติ. โส, ตสฺมึ กเถนฺเตเยว, นิรนฺตรํ ปีติยา ผุฏฺฐสรีโร หุตฺวา "เตน เม ปจฺเจกพุทฺเธน ทิฏฺฐธมฺมสฺเสว อธิคโม ภเวยฺยาติ ปตฺถนํ อกาสิ. เอวํ กนิฏฺเฐน ติสฺโส สมฺปตฺติโย ปตฺถิตา, เชฏฺเฐน ปน อรหตฺตํ ปตฺถิตนฺติ. อิทํ เตสํ ปุพฺพกมฺมํ.