อตฺถโต ปน เอวํสทฺโท ตาว อุปมูปเทสสมฺปหํสนครหณ- วจนสมฺปฏิคฺคหาการนิทสฺสนาวธารณปุจฺฉาอิทมตฺถปริมาณาทิ อเนกตฺถปฺปเภโท. ตถาเหส "เอวํ ชาเตน มจฺเจน, กตฺตพฺพํ กุสลํ พหุนฺ"ติ เอวมาทีสุ ๑- อุปมายํ อาคโต. "เอวนฺเต อภิกฺกมิตพฺพํ, เอวนฺเต ปฏิกฺกมิตพฺพนฺ"ติอาทีสุ ๒- อุปเทเส. "เอวเมตํ ภควา, เอวเมตํ สุคตา"ติอาทีสุ ๓- สมฺปหํสเน. "เอวเมวํ ปนายํ วสลี ยสฺมึ วา ตสฺมึ วา ตสฺส มุณฺฑกสฺส สมณกสฺส วณฺณํ ภาสตี"ติอาทีสุ ๔- ครหเณ. "เอวมฺภนฺเตติ โข เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุนฺ"ติอาทีสุ ๕- วจนสมฺปฏิคฺคเห. "เอวํ พฺยา โข อหํ ภนฺเต ภควตา ธมฺมํ เทสิตํ อาชานามี"ติอาทีสุ ๖- อากาเร. "เอหิ ตฺวํ มาณวก เยน สมโณ อานนฺโท เตนุปสงฺกม, อุปสงฺกมิตฺวา มม วจเนน สมณํ อานนฺทํ อปฺปาพาธํ อปฺปาตงฺกํ ลหุฏฺฐานํ พลํ ผาสุวิหารํ ปุจฺฉ `สุโภ มาณโว โตเทยฺยปุตฺโต ภวนฺตํ อานนฺทํ อปฺปาพาธํ อปฺปาตงฺกํ ลหุฏฺฐานํ พลํ ผาสุวิหารํ ปุจฺฉตี'ติ, เอวญฺจ วเทหิ `สาธุ กิร ภวํ อานนฺโท เยน สุภสฺส มาณวสฺส โตเทยฺยปุตฺตสฺส นิเวสนํ, เตนุปสงฺกมตุ อนุกมฺปํ อุปาทายา"ติอาทีสุ ๗- นิทสฺสเน. "ตํ กึ มญฺญถ กาลามา อิเม ธมฺมา กุสลา วา อกุสลา วาติ. อกุสลา ภนฺเต.

@๔ สํ.ส. ๑๕/๑๘๗/๑๙๒ ๕ ที.มหา. ๑๐/๓/๒, ม.มู. ๑๒//๑/๑

@๖ ม.มู. ๑๒/๓๙๘/๓๕๖, วิ. มหาวิ. ๒/๔๑๗/๓๐๖ ๗ ที.สี. ๙/๔๔๕/๑๙๗ สาวชฺชา วา อนวชฺชา วาต. สาวชฺชา ภนฺเต. วิญฺญุครหิตา วา วิญฺญุปฺปสตฺถา วาติ. วิญฺญูครหิตา ภนฺเต. สมตฺตา สมาทินฺนา อหิตาย ทุกฺขาย สํวตฺตนฺติ, โน วา, กถํ โว เอตฺถ โหตีติ. สมตฺตา ภนฺเต สมาทินฺนา อหิตาย ทุกฺขาย สํวตฺตนฺติ, เอวํ โน เอตฺถ โหตี"ติอาทีสุ ๑- อวธารเณ. "เอวเมเต สุนฺหาตา สุวิลิตฺตา กปฺปิตเกสมสฺสู อามุตฺตมาลาภรณา"ติอาทีสุ ๒- ปุจฺฉายํ. "เอวํคตานิ ปุถุสิปฺปายตนานิ ๓- เอวํวิโธ เอวมากาโร"ติอาทีสุ ๔- อิทํสทฺทสฺส อตฺเถ. คตสทฺโท หิ ปการปริยาโย, ตถา วิธาการสทฺทา. ตถาหิ วิธยุตฺตคตสทฺเท โลกิยา ปการตฺเถ วทนฺติ. "เอวํ ลหุปริวตฺตํ เอวมายุปริยนฺโต"ติอาทีสุ ๕- ปริมาเณ.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๑,๙๙๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. โพธิสูตร ที่ ๑”