ตตฺถ อิตีติ เอวํ, อเนน ปกาเรนาติ อตฺโถ. อิมสฺมึ สติ อิทํ โหตีติ อิมสฺมึ อวิชฺชาทิเก ปจฺจเย สติ อิทํ สงฺขาราทิกํ ผลํ โหติ. อิมสฺสุปฺปาทา อิทํ

@๓ สี. สมุปฺปาทปติฏฺฐานวจนํ วิญฺเญยฺยํ. ม. สมุปฺปาทปทฏฺฐานวจนํ วิญฺเญยฺยํ

@๔ สี.,ม. น ปจฺจยปฏิจฺจสมุปฺปตฺติมตฺตํ ๕ ก. อนุโลมนโต อุปฺปชฺชตีติ อิมสฺส อวิชฺชาทิกสฺส ปจฺจยสฺส อุปฺปาทา อิทํ สงฺขาราทิกํ ผลํ อุปฺปชฺชตีติ อตฺโถ. อิมสฺมึ อสติ อิทํ น โหติ, อิมสฺส นิโรธา อิทํ นิรุชฺฌตีติ อวิชฺชาทีนํ อภาเว สงฺขาราทีนํ อภาวสฺส, อวิชฺชาทีนํ นิโรเธ สงฺขาราทีนํ นิโรธสฺส จ ทุติยตติยสุตฺตวจเนน เอตสฺมึ ปุริมสฺมึ ๑- ปจฺจยลกฺขเณ นิยโม ทสฺสิโต โหติ:- อิมสฺมึ สติ เอว, น อสติ. อิมสฺสุปฺปาทา เอว, นานุปฺปาทา. อนิโรธา เอว, น นิโรธาติ. เตเนตํ ลกฺขณํ อนฺโตคธนิยมํ อิธ ปฏิจฺจสมุปฺปาทสฺส วุตฺตนฺติ ทฏฺฐพฺพํ. นิโรโธติ จ อวิชฺชาทีนํ วิราคาธิคเมน ๒- อายตึ อนุปฺปาโท. อปฺปวตฺติ. ตถา หิ วุตฺตํ "อวิชฺชาย เตฺวว อเสสวิราคนิโรธา สงฺขารนิโรโธ"ติอาทิ. นิโรธนิโรธา จ อุปฺปาโท เยน โส อุปฺปาทนิโรธภาเวน วุตฺโต ๓- "อิมสฺส นิโรธา อิทํ นิรุชฺฌตี"ติ.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๒,๐๓๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. โพธิสูตร ที่ ๑”