เตเนตํ ทสฺเสติ:- อนิโรโธ อุปฺปาโท นาม, โส เจตฺถ อตฺถิภาโวติปิ วุจฺจตีติ. "อิมสฺมึ สติ อิทํ โหตี"ติ อิทเมว หิ ลกฺขณํ ปริยายนฺตเรน "อิมสฺส อุปฺปาทา อิทํ อุปฺปชฺชตี"ติ วทนฺเตน ปเรน ปุริมํ วิเสสิตํ โหติ, ตสฺมา น ธรมานตํเยว สนฺธาย "อิมสฺมึ สตี"ติ วุตฺตํ, อถโข มคฺเคน อนิรุทฺธภาวญฺจาติ วิญฺญายติ. ยสฺมา จ "อิมสฺมึ อสติ อิทํ น โหติ, อิมสฺส นิโรธา อิทํ นิรุชฺฌตี"ติ ทฺวิธาปิ อุทฺทิฏฺฐสฺส ลกฺขณสฺส นิทฺเทสํ วทนฺเตน "อวิชฺชาย เตฺวว อเสสวิราคนิโรธา สงฺขารนิโรโธ"ติอาทินา นิโรโธ เอว วุตฺโต, ตสฺมา นตฺถิภาโวปิ นิโรโธ เอวาติ นตฺถิภาววิรุทฺโธ อตฺถิภาโว อนิโรโธติ ทสฺสิตํ โหติ. เตน อนิโรธสงฺขาเตน อตฺถิภาเวน อุปฺปาทํ วิเสเสติ. ตโต น อิธ อตฺถิภาวมตฺตํ ๔- อุปฺปาโทติ อตฺโถ อธิปฺเปโต, อถโข อนิโรธสงฺขาโต อตฺถิภาโวติ จ อยมตฺโถ วิภาวิโตติ. เอวเมตํ ลกฺขณทฺวยวจนํ อญฺญมญฺญวิเสสนวิเสสิตพฺพภาเวน สาตฺถกนฺติ เวทิตพฺพํ.

@๓ สี.,ฉ. นิโรธนิโรธี จ อุปฺปาทนิโรธีภาเวน วุตฺโต, ม. นิโรธวิโรธิ จ อุปฺปาโท,

@โส อุปฺปาทวิโรธิภาเวน วุตฺโต ๔ ก. อตฺตลาภมตฺตํ