ตตฺถ กิตฺตาวตาติ กิตฺตเกน ปมาเณน. นูติ สํสยตฺเถ นิปาโต. โขติ ปทปูรเณ โภติ พฺราหฺมณานํ ชาติสมุทาคตํ อาลปนํ. ตถา หิ วุตฺตํ "โภวาทิ นาม โส โหติ, สเจ โหติ สกิญฺจโน"ติ. ๑- โคตมาติ ภควนฺตํ โคตฺเตน อาลปติ. กถํ ปนายํ พฺราหฺมโณ สมฺปติสมาคโต ภควโต โคตฺตํ ชานาตีติ? นายํ สมฺปติสมาคโต, ฉพฺพสฺสานิ ปธานกรณกาเล อุปฏฺฐหนฺเตหิ ปญฺจวคฺคิเยหิ สทฺธึ จรมาโนปิ, อปรภาเค ตํ วตฺตํ ฉฑฺเฑตฺวา อุรุเวลายํ เสนนิคเม ๒- เอโก อทุติโย หุตฺวา ปิณฺฑาย จรมาโนปิ เตน พฺราหฺมเณน ทิฏฺฐปุพฺโพ เจว สลฺลปิตปุพฺโพ จ. เตน โส ปุพฺเพ ปญฺจวคฺคิเยหิ คยฺหมานํ ภควโต โคตฺตํ อนุสฺสรนฺโต "โภ โคตมา"ติ ภควนฺตํ โคตฺเตน อาลปติ. ยโต ปฏฺฐาย วา ภควา มหาภินิกฺขมนํ นิกฺขมนฺโต อโนมนทีตีเร ปพฺพชิโต, ตโต ปภุติ "สมโณ โคตโม"ติ จนฺโท วิย สูริโย วิย จ ปากโฏ ปญฺญาโต, น ตสฺส โคตฺตชานเน การณํ คเวสิตพฺพํ.

พฺราหฺมณกรณาติ พฺราหฺมณํ กโรนตีติ พฺราหฺมณกรณา, พฺราหฺมณภาวกราติ อตฺโถ. เอตฺถ จ กิตฺตาวตาติ เอเตน เยหิ ธมฺเมหิ พฺราหฺมโณ โหติ, เตสํ ธมฺมานํ ปริมาณํ ปุจฺฉติ. กตเม จ ปนาติ อิมินา เตสํ สรูปํ ปุจฺฉติ.

เอตมตฺถํ วิทิตฺวาติ เอตํ เตน ปุฏฺฐสฺส ปญฺหสฺส สิขาปตฺตํ อตฺถํ ๓- วิทิตฺวา ตายํ เวลายํ อิมํ อุทานํ อุทาเนสิ, น ปน ตสฺส พฺราหฺมณสฺส ธมฺมํ เทเสสิ. กสฺมา? ธมฺมเทสนาย อภาชนภาวโต. ตถาหิ ตสฺส พฺราหฺมณสฺส อิมํ คาถํ สุตฺวา น สจฺจาภิสมโย อโหสิ. ยถา จ อิมสฺส, เอวํ อุปกสฺส อาชีวกสฺส พุทฺธคุณปฺปกาสนํ.