อุมฺมุชฺชนาทิ เจตฺถ นิทสฺสนมตฺตํ วุตฺตนฺติ ทฏฺฐพฺพํ. เตสุ หิ เกจิ อุทกวาสํ วสนฺติ, เกจิ อุทกญฺชลึ เทนฺติ, เกจิ ตสฺมึ อุทเก ฐตฺวา จนฺทิมสูริเย อนุปริวตฺตนฺติ, เกจิ อเนกสหสฺสวารํ สาวิตฺติอาทิเก ชปนฺติ, เกจิ "อินฺท อาคจฺฉา"ติอาทินา วิชฺชาชปํ ๒- อวฺหายนฺติ, เกจิ มหตุปฏฺฐานํ กโรนฺติ, เอวญฺจ กโรนฺตา เกจิ โอตรนฺติ, เกจิ อุตฺตรนฺติ, เกจิ อุตฺตริตฺวา สุทฺธิกอาจมนํ กโรนฺติ, เกจิ อนฺโตอุทเก ฐิตา ตนฺตี วาเทนฺติ, วีณํ ๓- วาเทนฺตีติ เอวมาทิกา นานปฺปการกิริยา ทสฺเสนฺติ. ยสฺมา วา เต เอวรูปา วิการกิริยา กโรนฺตาปิ ตสฺมึ อุทเก นิมฺมุชฺชนุมฺมุชฺชนปุพฺพกเมว กโรนฺติ, ตสฺมา ตํ สพฺพํ นิมฺมุชฺชนุมฺมุชฺชนนฺโตคธเมว กตฺวา "อุมฺมุชฺชนฺตี"ติปิอาทิ วุตฺตํ. เอวํ ตตฺถ อากุลพฺยากุเล วตฺตมาเน อุปริปพฺพเต ฐิโต ภควา เตสํ ตํ โกลาหลํ สุตฺวา "กินฺนุ โข เอตนฺ"ติ โอโลเกนฺโต ตํ กิริยาวิการํ อทฺทส, ตํ สนฺธาย วุตฺตํ "อทฺทสา โข ภควา ฯเปฯ อิมินา สุทฺธี"ติ, ตํ วุตฺตตฺถเมว.

เอตมตฺถํ วิทิตฺวาติ เอตํ อตฺถํ อุทโกโรหนาทิอสุทฺธิมคฺเค เตสํ สุทฺธิมคฺคปรามสนํ สจฺจาทิเก จ สุทฺธิมคฺเค อตฺตโน อวิปรีตาวโพธํ สพฺพาการโต วิทิตฺวา. อิมํ อุทานนฺติ อิมํ อุทกสุทฺธิยา อสุทฺธิมคฺคภาวทีปกํ ๔- สจฺจาทิธมฺมานญฺจ ยาถาวโต สุทฺธิมคฺคภาวทีปกํ อุทานํ อุทาเนสิ.

@๓ ก. สีตคทฺธิตา ทนฺตวีณํ ๔ ก. อุทกสุทฺธิกมคฺคภาวทีปกํ