เอตมตฺถํ วิทิตฺวาติ เอตํ เถรสฺส พาหิยสฺส อนุปาทิเสสาย นิพฺพานธาตุยา ปรินิพฺพุตภาวํ, ตถา ปรินิพฺพุตานญฺจ ขีณาสวานํ คติยา ปจุรชเนหิ ๑- ทุพฺพิญฺเญยฺยภาวํ สพฺพาการโต วิทิตฺวา. อิมํ อุทานนฺติ อิมํ ปติฏฺฐิตปรินิพฺพานานุภาวทีปกํ อุทานํ อุทาเนสิ.

ตตฺถ ยตฺถาติ ยสฺมึ นิพฺพาเน ๒- อาโป จ น คาธติ, ปฐวี จ เตโช จ วาโย จ น คาธติ น ปติฏฺฐาติ. กสฺมา? นิพฺพานสฺส อสงฺขตสภาวตฺตา. น หิ ตตฺถ สงฺขตธมฺมานํ เลโสปิ สมฺภวติ. สุกฺกาติ สุกฺกวณฺณตาย ๓- สุกฺกาติ ลทฺธนามา คหนกฺขตฺตารกา. น โชตนฺตีติ น ภาสนฺติ. อาทิจฺโจ นปฺปกาสตีติ ตีสุ ทีเปสุ เอกสฺมึ ขเณ อาโลกผรณสมตฺโถ อาทิจฺโจปิ อาภาวเสน ๔- น ทิปฺปติ. ๕- น ตตฺถ จนฺทิมา ภาตีติ สติปิ ภาสุรภาเว ๖- กนฺตสีตลกิรโณ จนฺโทปิ ตสฺมึ นิพฺพาเน อภาวโต เอว อตฺตโน ชุณฺหวิทฺธํสเนน ๗- น วิโรจติ. ยทิ ตตฺถ จนฺทิมสูริยาทโย นตฺถิ, โลกนฺตโร วิย นิจฺจนฺธการเมว ตํ ภเวยฺยาติ อาสงฺกํ สนฺธายาห "ตโม ตตฺถ น วิชฺชตี"ติ. สติ หิ รูปคเต ๘- ตโม นาม น สิยา.

ยทา จ อตฺตนา เวทิ, มุนิ โมเนน พฺราหฺมโณติ จตุสจฺจมุนนโต โมนนฺติ ลทฺธนาเมน มคฺคญาเณน กายโมเนยฺยาทีหิ จ สมนฺนาคตตฺตา "มุนี"ติ ลทฺธนาโม อริยสาวกพฺราหฺมโณ เตเนว โมนสงฺขาเตน ปฏิเวธญาเณน ยทา ยสฺมึ กาเล อคฺคมคฺคกฺขเณ อตฺตนา สยเมว อนุสฺสวาทิเก ปหาย