น เขฺวตนฺติ น โข เอตํ, อยเมว วา ปาโฐ. "น โขตนฺ"ติปิ ปฐนฺติ, น โข เอตํ อิจฺเจว ปทวิภาโค. กุลปุตฺตานนฺติ ชาติอาจารกุลปุตฺตานํ. สทฺธาติ สทฺธาย, กมฺมผลสทฺธาย รตนตฺตยสทฺธาย จ. อคารสฺมาติ ฆรโต, คหฏฺฐภาวโตติ ๑- อตฺโถ. อนคาริยนฺติ ปพฺพชฺชํ. ปพฺพชิตานนฺติ อุปคตานํ. ยนฺติ กิริยาปรามสนํ. ตตฺถายํ ปทโยชนา:- ภิกฺขเว ตุเมฺห เนว ราชาภินีตา น โจราภินีตา น อิณฏฺฏา น ชีวิตปกตา ปพฺพชิตา, อถโข สทฺธาย อคารโต นิกฺขมิตฺวา มม สาสเน ปพฺพชิตา, ตุเมฺห เอตรหิ เอวรูปึ ราชปฏิสํยุตฺตํ ติรจฺฉานกถํ กเถยฺยาถ, ยํ เอวรูปาย กถาย กถนํ, เอตํ ตุมฺหากํ น โข ปฏิรูปํ น ยุตฺตเมวาติ.

เอวํ สนฺนิปติตานํ ปพฺพชิตานํ อปฺปติรูปํ ปฏิกฺขิปิตฺวา อิทานิ เนสํ ปติรูปํ ปฏิปตฺตึ อนุชานนฺโต "สนฺนิปติตานํ โว ภิกฺขเว ทฺวยํ กรณียํ ธมฺมี วา กถา อริโย วา ตุณฺหีภาโว"ติ อาห. ตตฺถ โวติ ตุมฺหากํ. กรณียนฺติ หิ ปทํ อเปกฺขิตฺวา กตฺตริ สามิวจนเมตํ, ตสฺมา ตุเมฺหหีติ อตฺโถ. ทฺวยํ กรณียนฺติ เทฺว กตฺตพฺพา. ธมฺมี กถาติ จตุสจฺจธมฺมโต อนเปตา กถา, ปวตฺตินิวตฺติปริทีปินี ธมฺมเทสนาติ อตฺโถ. ทสกถาวตฺถุสงฺขาตาปิ หิ ธมฺมกถา ตเทกเทสา เอวาติ. อริโยติ เอกนฺตหิตาวหตฺตา อริโย, วิสุทฺโธ อุตฺตโมติ วา อริโย. ตุณฺหีภาโวติ สมถวิปสฺสนาภาวนาภูตํ อกถนํ. เกจิ ปน "วจีสงฺขารปฏิปกฺขภาวโต ทุติยชฺฌานํ อริโย ตุณฺหีภาโว"ติ วทนฺติ. อปเร "จตุตฺถชฺฌานํ อริโย ตุณฺหีภาโว"ติ วทนฺติ. อยมฺปเนตฺถ อตฺโถ:- ภิกฺขเว จิตฺตวิเวกสฺส ปฏิพฺยูหนตฺถํ วิเวกฏฺฐกายา สุญฺญาคาเร วิหรนฺตา สเจ กหาจิ สนฺนิปตถ, เอวํ สนฺนิปติเตหิ ตุเมฺหหิ "อสฺสุตํ สาเวติ สุตํ วา ปริโยทเปตี"ติ วุตฺตนเยน อญฺญมญฺญุปการาย ๒-

ตตฺถ ปุริเมน กรณียวจเนน อโนติณฺณานํ สาสเน โอตรณูปายํ ทสฺเสติ, ปจฺฉิเมน โอติณฺณานํ สํสารโต นิสฺสรณูปายํ. ปุริเมน วา อาคมเวยฺยตฺติเย นิโยเชติ, ปจฺฉิเมน อธิคมเวยฺยตฺติเย. อถวา ปุริเมน สมฺมาทิฏฺฐิยา ปฐมํ อุปฺปตฺติเหตุํ ทีเปติ, ทุติเยน ทุติยํ. วุตฺตเญฺหตํ:-