@๗ ม.ม. ๑๓/๒๖๐/๒๓๕ ๘ สํ. สคา. ๑๕/๑๒๘/๑๐๒ ๙ ม.มู. ๑๒/๒๘/๑๖ สพฺพาสวสุตฺต
@๑๐ ขุ. ปฏิ. ๓๑/๔๕/๒๘ (สฺยา) ๑๑ ฉ.ม. เอกํ สมยนฺติ ทีเปติ ๑๒ ฉ.ม.,อิ.วา เทสนาสมโย ปรินิพฺพานสมโยติ เอวมาทโย ภควโต เทวมนุสฺเสสุ อติวิย ปกาสา อเนกกาลขฺยา เอว สมยา, เตสุ สมเยสุ เทสนาสมยสงฺขาตํ เอกํ สมยนฺติ วุตฺตํ โหติ. โย จายํ ญาณกรุณากิจฺจสมเยสุ กรุณากิจฺจสมโย, อตฺตหิตปรหิตปฺปฏิปตฺติสมเยสุ ปรหิตปฺปฏิปตฺติสมโย, สนฺนิปติตานํ กรณียทฺวยสมเยสุ ธมฺมีกถาสมโย, เทสนาปฏิปตฺติสมเยสุ เทสนาสมโย, เตสุปิ สมเยสุ ยงฺกิญฺจิ สนฺธาย "เอกํ สมยนฺ"ติ วุตฺตํ โหติ.
เอตฺถาห:- อถ กสฺมา ยถา อธิธมฺเม "ยสฺมึ สมเย กามาวจรนฺ"ติ จ อิโต อญฺเญสุ สุตฺตปเทสุ "ยสฺมึ สมเย ภิกฺขเว ภิกฺขุ วิวิจฺเจว กาเมหี"ติ จ ภุมฺมวจเนน นิทฺเทโส กโต, วินเย จ "เตน สมเยน พุทฺโธ ภควา"ติ กรณวจเนน, ตถา อกตฺวา อิธ "เอกํ สมยนฺ"ติ อุปโยควจนนิทฺเทโส กโตติ. วุจฺจเต. ๑- ตตฺถ ตถา, อิธ จ อญฺญถา อตฺถสมฺภวโต. ตตฺถ หิ อภิธมฺเม อิโต อญฺเญสุ สุตฺตปเทสุ จ อธิกรณตฺโถ ภาเวน ภาวลกฺขณตฺโถ จ สมฺภวติ อธิกรณญฺหิ กาลาขฺโย ๒- สมูหาขฺโย ๒- จ สมโย, ตตฺถ วุตฺตานํ ผสฺสาทิธมฺมานํ ขณสมวายเหตุสงฺขาตสฺส จ สมยสฺส ภาเวน เตสํ ภาโว ลกฺขิยติ, ตสฺมา ตทตฺถโชตนตฺถํ ตตฺถ ภุมฺมวจนนิทฺเทโส กโต.
วินเย จ เหตฺวตฺโถ กรณตฺโถ จ สมฺภวติ. โย หิ โส สิกฺขาปทปญฺญตฺติสมโย สาริปุตฺตาทีหิปิ ทุพฺพิญฺเญยฺโย, เตน สมเยน เหตุภูเตน กรณภูเตน จ สิกฺขาปทานิ ปญฺญเปนฺโต สิกฺขาปทปญฺญตฺติเหตุญฺจ อเปกฺขมาโน ภควา ตตฺถ ตตฺถ วิหาสิ, ตสฺมา ตทตฺถโชตนตฺถํ ตตฺถ กรณวจนนิทฺเทโส กโต.